Poradnik MR Serca

MR serca, nazywany również rezonansem magnetycznym serca lub CMR, jest nieinwazyjnym badaniem wykorzystującym silne pole magnetyczne, fale radiowe i komputerową analizę obrazu. Nie wykorzystuje promieniowania rentgenowskiego.

Badanie pozwala ocenić między innymi wielkość jam serca, grubość ścian, pracę lewej i prawej komory, kurczliwość mięśnia sercowego oraz wybrane elementy zastawek, osierdzia i dużych naczyń. W odpowiednim protokole może także uwidocznić obrzęk, zapalenie, bliznę, włóknienie, zaburzenia ukrwienia lub odkładanie nieprawidłowych substancji w mięśniu sercowym.

MR serca wykonuje się wtedy, gdy potrzebna jest dokładna ocena budowy, funkcji lub struktury mięśnia sercowego. Badanie może być pomocne szczególnie w diagnostyce zapalenia mięśnia sercowego, kardiomiopatii, niewydolności serca, blizny po zawale, chorób naciekowych, wad wrodzonych, chorób osierdzia oraz guzów serca.

Lekarz może również zalecić MR, jeżeli wcześniejsze badania nie dały jednoznacznej odpowiedzi albo wynik rezonansu może wpłynąć na wybór leczenia, ocenę jego efektów lub dalsze monitorowanie choroby.

Echokardiografia jest często jednym z pierwszych badań wykonywanych przy podejrzeniu choroby serca. Nie zawsze musi jednak poprzedzać rezonans. Kolejność badań zależy od objawów i pytania diagnostycznego.

Szczegółowe zalecenia pacjent otrzymuje podczas rejestracji, ponieważ przygotowanie może zależeć od protokołu badania i planowanego podania kontrastu. Leków przyjmowanych na stałe nie należy samodzielnie odstawiać.

Przed badaniem należy poinformować personel o wszystkich implantach i urządzeniach medycznych, metalicznych ciałach obcych, chorobach nerek, ciąży lub jej podejrzeniu, wcześniejszych reakcjach po środkach kontrastowych oraz klaustrofobii. Osoby posiadające implant powinny przynieść jego kartę lub dokumentację zawierającą nazwę producenta i model urządzenia.

Do pracowni warto zabrać dokument tożsamości oraz posiadaną dokumentację medyczną, w tym wyniki wcześniejszych badań serca. Przed wejściem do pomieszczenia z aparatem trzeba pozostawić biżuterię, zegarek, telefon, aparat słuchowy i inne metalowe lub elektroniczne przedmioty.

Pacjent leży na stole, który przesuwa się do wnętrza aparatu. Na klatce piersiowej umieszczane są elektrody EKG, dzięki którym obrazy można zsynchronizować z pracą serca. Podczas badania trzeba pozostać nieruchomo i wykonywać polecenia dotyczące krótkiego zatrzymywania oddechu.

Aparat wydaje głośne, rytmiczne dźwięki, dlatego pacjent otrzymuje ochronniki słuchu. Przez cały czas pozostaje w kontakcie z personelem. Badanie trwa zazwyczaj od 30 do 60 minut, jednak dokładny czas zależy od zakresu badania, rytmu serca i jakości uzyskiwanych obrazów.

Nie w każdym przypadku. Decyzja o zastosowaniu gadolinowego środka kontrastowego zależy od wskazania i zaplanowanego protokołu. Kontrast może pomóc między innymi w ocenie zapalenia, blizny, włóknienia, żywotności i ukrwienia mięśnia sercowego.

Przed podaniem kontrastu personel ocenia bezpieczeństwo badania, jeśli jest to wymagane – aktualny wynik kreatyniny i czynność nerek. O wcześniejszych reakcjach na środki kontrastowe należy poinformować już podczas rejestracji.

MR serca nie wykorzystuje promieniowania jonizującego i dla większości pacjentów jest badaniem bezpiecznym. Silne pole magnetyczne wymaga jednak dokładnego sprawdzenia wszystkich implantów, urządzeń medycznych i metalicznych ciał obcych.

Sam fakt posiadania rozrusznika, stentu, klipsa lub innego implantu nie zawsze wyklucza badanie. Znaczenie mają dokładny model urządzenia, jego zgodność z warunkami MR oraz możliwości danej pracowni. Jeżeli bezpieczeństwa implantu nie można potwierdzić, badanie może zostać odroczone albo zastąpione inną metodą.

Badanie może być również utrudnione u osób z nasilonym lękiem przed zamkniętą przestrzenią, niemożnością nieruchomego leżenia lub wykonywania poleceń oddechowych. Takie trudności warto zgłosić przed ustaleniem terminu.

Ciąża nie jest automatycznym przeciwwskazaniem do badania MR bez kontrastu. Badanie wykonuje się jednak po indywidualnej ocenie, gdy jest potrzebne klinicznie. W OMEGA badanie kobiet w ciąży wymaga skierowania oraz wcześniejszej kwalifikacji.

W czasie ciąży środka kontrastowego zawierającego gadolin zasadniczo się unika i rozważa jego podanie jedynie w szczególnych sytuacjach. Karmienie piersią należy zgłosić podczas rejestracji. Po zastosowaniu standardowego gadolinowego środka kontrastowego przerywanie karmienia zwykle nie jest konieczne, ale pacjentka powinna otrzymać zalecenia dostosowane do zastosowanego preparatu i procedury pracowni.

W przypadku prywatnego badania MR w OMEGA skierowanie nie jest wymagane, z wyjątkiem badań wykonywanych u małych dzieci oraz kobiet w ciąży.

Jeżeli pacjent chce uściślić zakres badania lub ustalić, czy potrzebne będzie podanie środka kontrastowego, może skorzystać z konsultacji lekarskiej i uzyskać skierowanie na miejscu. Badania finansowane przez NFZ są wykonywane na podstawie skierowania od uprawnionego lekarza.

MR i TK serca odpowiadają na różne pytania diagnostyczne. Rezonans szczegółowo ocenia pracę komór i strukturę mięśnia sercowego, w tym zapalenie, bliznę, włóknienie, żywotność oraz wybrane zaburzenia ukrwienia.

Angio-TK tętnic wieńcowych służy przede wszystkim do oceny anatomii naczyń wieńcowych, obecności blaszek miażdżycowych i zwężeń. W niektórych sytuacjach oba badania wzajemnie się uzupełniają. Dobór odpowiedniej metody zależy od objawów, wcześniejszych wyników i pytania, na które ma odpowiedzieć badanie.