Oczodoły to niewielki obszar, w którym na małej przestrzeni znajdują się gałki oczne, nerwy wzrokowe, mięśnie i gruczoły łzowe. Rezonans magnetyczny pozwala ocenić te struktury warstwowo i z dużą dokładnością, bez narażania na promieniowanie jonizujące. Badanie wspiera diagnostykę zmian, które mogą powodować pogorszenie widzenia, ból, wytrzeszcz lub zaburzenia ruchomości oczu.

 

Co może pokazać badanie?

Obrazy MR przedstawiają tkanki miękkie obu oczodołów oraz przebieg nerwów wzrokowych. W zależności od wskazania rezonans nerwów wzrokowych pozwala prześledzić ich przebieg i ocenić otaczające tkanki. Radiolog analizuje także mięśnie odpowiedzialne za ruch gałek ocznych, gruczoły łzowe, przestrzeń za gałką oczną i sąsiednie struktury.
Badanie pomaga wykrywać i różnicować procesy zapalne, zmiany demielinizacyjne, guzy, następstwa urazów oraz cechy orbitopatii tarczycowej. Zakres obrazowania jest dobierany do wskazania klinicznego. Jeżeli problem może obejmować dalszy odcinek drogi wzrokowej, badanie bywa rozszerzane o mózgowie.

W jakich sytuacjach wykonuje się rezonans magnetyczny oczodołów?

Diagnostykę rozważa się przy nagłym lub postępującym pogorszeniu widzenia, bólu oczodołu, wytrzeszczu, podwójnym widzeniu oraz ograniczeniu ruchomości gałki ocznej. Badanie znajduje również zastosowanie przy podejrzeniu zapalenia nerwu wzrokowego, zmiany rozrostowej, orbitopatii tarczycowej albo uszkodzenia struktur oczodołu po urazie.

Czy potrzebny jest kontrast?

Nie w każdym przypadku. Środek kontrastowy może być potrzebny, gdy konieczna jest dokładniejsza ocena nerwu wzrokowego, procesu zapalnego, guza lub unaczynienia zmiany. Ostateczną decyzję podejmuje lekarz radiolog, uwzględniając wskazanie, stan zdrowia oraz obrazy uzyskane w trakcie badania.

  • Posiłki

    Jeżeli badanie ma zostać wykonane z kontrastem, należy pozostać na czczo przez 4 godziny. Przy badaniu bez kontrastu ograniczenie posiłków zwykle nie jest konieczne, chyba że podczas rejestracji przekazano inne zalecenia.

  • Leki

    Stałe leki przyjmuje się zgodnie z dotychczasowym schematem, popijając niewielką ilością wody. Nie należy samodzielnie odstawiać leczenia ani zmieniać dawek przed wizytą.

  • Ubranie

    Najlepiej wybrać wygodne ubranie bez metalowych zamków, zatrzasków, fiszbin i ozdobnych aplikacji. Przed badaniem oczodołów należy zmyć makijaż, zwłaszcza tusz do rzęs, cienie i kosmetyki z drobinkami, które mogą pogarszać jakość obrazu.

  • Przedmioty

    Przed wejściem do pracowni trzeba odłożyć biżuterię, okulary, aparat słuchowy, spinki do włosów, telefon, zegarek, karty płatnicze oraz pozostałe przedmioty metalowe lub elektroniczne.

  • Ważne

    Przebyty uraz oka lub praca związana z obróbką metalu wymagają zgłoszenia, jeśli istnieje możliwość obecności metalicznego opiłka w oczodole. Przed wykonaniem rezonansu konieczne może być dodatkowe badanie wykluczające ciało obce. Podczas rejestracji należy także poinformować o implantach i urządzeniach wszczepionych do organizmu.

  • Ankieta

    Na wizytę warto zgłosić się około 15 minut przed wyznaczoną godziną. Przed badaniem wypełniana jest ankieta bezpieczeństwa dotycząca między innymi implantów, przebytych zabiegów, ciąży i chorób nerek.

  • Dokumenty

    Należy zabrać ze sobą:
    • dokument tożsamości,
    • skierowanie, jeżeli zostało wystawione,
    • wcześniejsze wyniki dotyczące narządu wzroku i głowy, w tym opisy oraz płyty z badań MR, TK, USG lub RTG, a także istotne wypisy szpitalne,
    • dokumentację wszczepionego implantu z nazwą i modelem urządzenia oraz, jeśli jest wymagane, zaświadczenie lekarskie o braku przeciwwskazań do MR. Dotyczy to w szczególności sztucznych zastawek serca, protez ortopedycznych i klipsów naczyniowych. Po wszczepieniu stentu lub wykonaniu bypassów badanie przeprowadza się nie wcześniej niż po 6 tygodniach,
    • przy badaniu z kontrastem: wynik kreatyniny wykonany nie wcześniej niż 14 dni przed wizytą, a u osób z rozpoznaną chorobą nerek nie wcześniej niż 7 dni przed badaniem.

    Na badanie rezonansu magnetycznego nie jest wymagane skierowanie.

  • Czas

    Obrazowanie oczodołów trwa zazwyczaj od 20 do 40 minut. Badanie może potrwać dłużej, jeżeli zakres zostanie rozszerzony lub konieczne będzie podanie kontrastu. Nieruchome ułożenie głowy i stosowanie się do poleceń dotyczących wzroku ograniczają powstawanie nieczytelnych obrazów.

  • Termin

    Wizytę można umówić w rejestracji placówki, telefonicznie albo przez system rejestracji online. Informację o planowanym kontraście i indywidualnym przygotowaniu przekazuje personel podczas ustalania terminu.

  • Przeciwwskazania:

    implanty i metalowe elementy
    Szczególnej ostrożności wymaga podejrzenie metalicznego ciała obcego w oku lub oczodole. Weryfikacji podlegają również rozruszniki i kardiowertery-defibrylatory, neurostymulatory, implanty ślimakowe, klipsy naczyniowe, pompy infuzyjne oraz inne wszczepione urządzenia. O możliwości wykonania badania decyduje zgodność konkretnego modelu z warunkami pracy aparatu MR.

  • Co nie jest przeciwwskazaniem do badania MR?

    Automatycznego przeciwwskazania do wykonania badania MR nie stanowią:

    ✓  implanty zębowe, wypełnienia i mosty protetyczne, chociaż mogą wpływać na jakość obrazów badanego obszaru;

    ✓  samo posiadanie rozrusznika serca, stentu, klipsa naczyniowego lub implantu ortopedycznego – możliwość wykonania badania zależy od modelu urządzenia oraz warunków bezpieczeństwa określonych przez producenta;

    ✓  karmienie piersią – również po podaniu środka kontrastowego zawierającego gadolin rutynowe przerywanie karmienia nie jest uznawane za konieczne.

  • Ważna informacja

    ✓  Do pomieszczenia z aparatem MR można wprowadzić wyłącznie urządzenia i przedmioty uznane za bezpieczne w środowisku rezonansu magnetycznego lub dopuszczone warunkowo zgodnie z wymaganiami producenta. Ostateczną kwalifikację przeprowadza personel pracowni na podstawie ankiety, wywiadu i dostarczonej dokumentacji.

    ✓  Jeżeli istnieje podejrzenie obecności metalowego opiłka w okolicy oka, przed rezonansem może być konieczne wykonanie dodatkowego badania obrazowego w celu wykluczenia ciała obcego.

    Ciąża, karmienie piersią i środek kontrastowy

    ✓  Ciąża: nie jest automatycznym przeciwwskazaniem do badania MR bez kontrastu. Badanie wykonuje się jednak wyłącznie wtedy, gdy jest medycznie uzasadnione, a jego przeprowadzenia nie można bezpiecznie odłożyć lub zastąpić inną metodą diagnostyczną. W pracowni obowiązuje skierowanie na badanie MR wykonywane w czasie ciąży.

    ✓  Środek kontrastowy: preparaty zawierające gadolin stosuje się w czasie ciąży jedynie w wyjątkowych sytuacjach, po indywidualnej ocenie możliwych korzyści i ryzyka.

    ✓  Karmienie piersią: samo w sobie nie stanowi przeciwwskazania do badania MR ani do podania środka kontrastowego zawierającego gadolin. Zgodnie z aktualnymi zaleceniami rutynowa przerwa w karmieniu nie jest wymagana.

  • Rejestracja

    Na umówione badanie należy zgłosić się około 15 minut przed wyznaczoną godziną. Podczas rejestracji wypełniana jest ankieta bezpieczeństwa MR oraz przedstawiane są wymagane dokumenty i wcześniejsze wyniki badań. Jeżeli zaplanowano podanie kontrastu, należy również przedstawić aktualny wynik kreatyniny zgodnie z informacją przekazaną przez rejestrację.

  • Przygotowanie do badania

    Przed wejściem do pracowni należy pozostawić metalowe i elektroniczne przedmioty w wyznaczonym miejscu oraz zdjąć elementy garderoby zawierające metal. Twarz powinna być bez makijażu i sztucznych rzęs, a soczewki kontaktowe należy wyjąć. Jeśli protokół obejmuje podanie środka kontrastowego, po ocenie bezpieczeństwa zakładane jest wkłucie dożylne.

  • Wyniki badania

    Wynik badania MR można odebrać osobiście lub pobrać z Portalu Pacjenta. Odbiór przez inną osobę jest możliwy na podstawie pisemnego upoważnienia. Sposób i termin udostępnienia obrazów oraz opisu są przekazywane podczas rejestracji.

  • Badanie

    Badanie wykonuje elektroradiolog. Osoba badana leży na plecach na stole aparatu, a głowa zostaje ułożona w specjalnej cewce przeznaczonej do obrazowania tej okolicy. Stół przesuwa się do tunelu rezonansu. Podczas wykonywania poszczególnych sekwencji należy pozostać nieruchomo i ograniczyć ruchy głowy oraz oczu, ponieważ mogą one obniżyć jakość obrazów.

    Pracy aparatu towarzyszą głośne, rytmiczne dźwięki, dlatego na czas badania udostępniane są ochronniki słuchu. Personel znajduje się w sterowni, przez cały czas obserwuje przebieg badania i utrzymuje kontakt przez interkom.

    W zależności od wskazania i protokołu część obrazów może zostać wykonana po dożylnym podaniu środka kontrastowego. Po zakończeniu badania bez kontrastu można zwykle od razu wrócić do codziennych zajęć. Po podaniu środka kontrastowego czas ewentualnej obserwacji określa procedura pracowni.

    Jeżeli zastosowano lek uspokajający lub znieczulenie, obowiązują odrębne zalecenia przekazane przez personel.

Przygotowanie do badania
  • Posiłki

    Jeżeli badanie ma zostać wykonane z kontrastem, należy pozostać na czczo przez 4 godziny. Przy badaniu bez kontrastu ograniczenie posiłków zwykle nie jest konieczne, chyba że podczas rejestracji przekazano inne zalecenia.

  • Leki

    Stałe leki przyjmuje się zgodnie z dotychczasowym schematem, popijając niewielką ilością wody. Nie należy samodzielnie odstawiać leczenia ani zmieniać dawek przed wizytą.

  • Ubranie

    Najlepiej wybrać wygodne ubranie bez metalowych zamków, zatrzasków, fiszbin i ozdobnych aplikacji. Przed badaniem oczodołów należy zmyć makijaż, zwłaszcza tusz do rzęs, cienie i kosmetyki z drobinkami, które mogą pogarszać jakość obrazu.

  • Przedmioty

    Przed wejściem do pracowni trzeba odłożyć biżuterię, okulary, aparat słuchowy, spinki do włosów, telefon, zegarek, karty płatnicze oraz pozostałe przedmioty metalowe lub elektroniczne.

  • Ważne

    Przebyty uraz oka lub praca związana z obróbką metalu wymagają zgłoszenia, jeśli istnieje możliwość obecności metalicznego opiłka w oczodole. Przed wykonaniem rezonansu konieczne może być dodatkowe badanie wykluczające ciało obce. Podczas rejestracji należy także poinformować o implantach i urządzeniach wszczepionych do organizmu.

  • Ankieta

    Na wizytę warto zgłosić się około 15 minut przed wyznaczoną godziną. Przed badaniem wypełniana jest ankieta bezpieczeństwa dotycząca między innymi implantów, przebytych zabiegów, ciąży i chorób nerek.

  • Dokumenty

    Należy zabrać ze sobą:
    • dokument tożsamości,
    • skierowanie, jeżeli zostało wystawione,
    • wcześniejsze wyniki dotyczące narządu wzroku i głowy, w tym opisy oraz płyty z badań MR, TK, USG lub RTG, a także istotne wypisy szpitalne,
    • dokumentację wszczepionego implantu z nazwą i modelem urządzenia oraz, jeśli jest wymagane, zaświadczenie lekarskie o braku przeciwwskazań do MR. Dotyczy to w szczególności sztucznych zastawek serca, protez ortopedycznych i klipsów naczyniowych. Po wszczepieniu stentu lub wykonaniu bypassów badanie przeprowadza się nie wcześniej niż po 6 tygodniach,
    • przy badaniu z kontrastem: wynik kreatyniny wykonany nie wcześniej niż 14 dni przed wizytą, a u osób z rozpoznaną chorobą nerek nie wcześniej niż 7 dni przed badaniem.

    Na badanie rezonansu magnetycznego nie jest wymagane skierowanie.

  • Czas

    Obrazowanie oczodołów trwa zazwyczaj od 20 do 40 minut. Badanie może potrwać dłużej, jeżeli zakres zostanie rozszerzony lub konieczne będzie podanie kontrastu. Nieruchome ułożenie głowy i stosowanie się do poleceń dotyczących wzroku ograniczają powstawanie nieczytelnych obrazów.

  • Termin

    Wizytę można umówić w rejestracji placówki, telefonicznie albo przez system rejestracji online. Informację o planowanym kontraście i indywidualnym przygotowaniu przekazuje personel podczas ustalania terminu.

Przeciwwskazania
  • Przeciwwskazania:

    implanty i metalowe elementy
    Szczególnej ostrożności wymaga podejrzenie metalicznego ciała obcego w oku lub oczodole. Weryfikacji podlegają również rozruszniki i kardiowertery-defibrylatory, neurostymulatory, implanty ślimakowe, klipsy naczyniowe, pompy infuzyjne oraz inne wszczepione urządzenia. O możliwości wykonania badania decyduje zgodność konkretnego modelu z warunkami pracy aparatu MR.

  • Co nie jest przeciwwskazaniem do badania MR?

    Automatycznego przeciwwskazania do wykonania badania MR nie stanowią:

    ✓  implanty zębowe, wypełnienia i mosty protetyczne, chociaż mogą wpływać na jakość obrazów badanego obszaru;

    ✓  samo posiadanie rozrusznika serca, stentu, klipsa naczyniowego lub implantu ortopedycznego – możliwość wykonania badania zależy od modelu urządzenia oraz warunków bezpieczeństwa określonych przez producenta;

    ✓  karmienie piersią – również po podaniu środka kontrastowego zawierającego gadolin rutynowe przerywanie karmienia nie jest uznawane za konieczne.

  • Ważna informacja

    ✓  Do pomieszczenia z aparatem MR można wprowadzić wyłącznie urządzenia i przedmioty uznane za bezpieczne w środowisku rezonansu magnetycznego lub dopuszczone warunkowo zgodnie z wymaganiami producenta. Ostateczną kwalifikację przeprowadza personel pracowni na podstawie ankiety, wywiadu i dostarczonej dokumentacji.

    ✓  Jeżeli istnieje podejrzenie obecności metalowego opiłka w okolicy oka, przed rezonansem może być konieczne wykonanie dodatkowego badania obrazowego w celu wykluczenia ciała obcego.

    Ciąża, karmienie piersią i środek kontrastowy

    ✓  Ciąża: nie jest automatycznym przeciwwskazaniem do badania MR bez kontrastu. Badanie wykonuje się jednak wyłącznie wtedy, gdy jest medycznie uzasadnione, a jego przeprowadzenia nie można bezpiecznie odłożyć lub zastąpić inną metodą diagnostyczną. W pracowni obowiązuje skierowanie na badanie MR wykonywane w czasie ciąży.

    ✓  Środek kontrastowy: preparaty zawierające gadolin stosuje się w czasie ciąży jedynie w wyjątkowych sytuacjach, po indywidualnej ocenie możliwych korzyści i ryzyka.

    ✓  Karmienie piersią: samo w sobie nie stanowi przeciwwskazania do badania MR ani do podania środka kontrastowego zawierającego gadolin. Zgodnie z aktualnymi zaleceniami rutynowa przerwa w karmieniu nie jest wymagana.

Przebieg badania
  • Rejestracja

    Na umówione badanie należy zgłosić się około 15 minut przed wyznaczoną godziną. Podczas rejestracji wypełniana jest ankieta bezpieczeństwa MR oraz przedstawiane są wymagane dokumenty i wcześniejsze wyniki badań. Jeżeli zaplanowano podanie kontrastu, należy również przedstawić aktualny wynik kreatyniny zgodnie z informacją przekazaną przez rejestrację.

  • Przygotowanie do badania

    Przed wejściem do pracowni należy pozostawić metalowe i elektroniczne przedmioty w wyznaczonym miejscu oraz zdjąć elementy garderoby zawierające metal. Twarz powinna być bez makijażu i sztucznych rzęs, a soczewki kontaktowe należy wyjąć. Jeśli protokół obejmuje podanie środka kontrastowego, po ocenie bezpieczeństwa zakładane jest wkłucie dożylne.

  • Wyniki badania

    Wynik badania MR można odebrać osobiście lub pobrać z Portalu Pacjenta. Odbiór przez inną osobę jest możliwy na podstawie pisemnego upoważnienia. Sposób i termin udostępnienia obrazów oraz opisu są przekazywane podczas rejestracji.

  • Badanie

    Badanie wykonuje elektroradiolog. Osoba badana leży na plecach na stole aparatu, a głowa zostaje ułożona w specjalnej cewce przeznaczonej do obrazowania tej okolicy. Stół przesuwa się do tunelu rezonansu. Podczas wykonywania poszczególnych sekwencji należy pozostać nieruchomo i ograniczyć ruchy głowy oraz oczu, ponieważ mogą one obniżyć jakość obrazów.

    Pracy aparatu towarzyszą głośne, rytmiczne dźwięki, dlatego na czas badania udostępniane są ochronniki słuchu. Personel znajduje się w sterowni, przez cały czas obserwuje przebieg badania i utrzymuje kontakt przez interkom.

    W zależności od wskazania i protokołu część obrazów może zostać wykonana po dożylnym podaniu środka kontrastowego. Po zakończeniu badania bez kontrastu można zwykle od razu wrócić do codziennych zajęć. Po podaniu środka kontrastowego czas ewentualnej obserwacji określa procedura pracowni.

    Jeżeli zastosowano lek uspokajający lub znieczulenie, obowiązują odrębne zalecenia przekazane przez personel.

Dokumenty do pobrania