Zatoki przynosowe sąsiadują z oczodołami, jamą nosową i podstawą czaszki. Jeżeli zmiana może wykraczać poza ich wnętrze, potrzebna jest dokładna ocena tkanek miękkich całej okolicy. Rezonans magnetyczny pozwala prześledzić zasięg procesu i jego relację do ważnych struktur bez zastosowania promieniowania jonizującego.

 

Co pokazuje rezonans magnetyczny zatok?

Badanie obrazuje błonę śluzową, wydzielinę, tkanki miękkie jamy nosowej i zatok oraz okolice położone przy oczodołach i podstawie czaszki. Pomaga różnicować charakter zmian i oceniać, czy proces obejmuje sąsiednie przestrzenie.
Największą wartość ma przy podejrzeniu guza, naciekania tkanek, agresywnego zakażenia oraz powikłań oczodołowych lub wewnątrzczaszkowych. Może być również wykorzystywane do kontroli po leczeniu albo wyjaśnienia niejednoznacznego wyniku wcześniejszego badania.

Kiedy lekarz może zalecić to badanie?

Rezonans magnetyczny zatok rozważa się między innymi przy jednostronnych lub nietypowych objawach, podejrzeniu zmiany rozrostowej, zaburzeniach widzenia związanych z procesem zapalnym, objawach neurologicznych albo podejrzeniu szerzenia się zakażenia poza zatoki. Wskazaniem może być także potrzeba dokładniejszej oceny tkanek miękkich przed leczeniem lub po jego zakończeniu.

Rezonans czy tomografia zatok?

Rezonans magnetyczny nie jest podstawowym badaniem każdej typowej infekcji zatok. Tomografia komputerowa lepiej przedstawia drobne struktury kostne, drożność kompleksów ujściowo-przewodowych i anatomię potrzebną przed zabiegiem laryngologicznym. Rezonans dokładniej różnicuje tkanki miękkie i ocenia szerzenie się zmiany w kierunku oczodołów lub wnętrza czaszki.
Obie metody odpowiadają na inne pytania i mogą się uzupełniać. O wyborze badania oraz potrzebie zastosowania kontrastu decyduje lekarz na podstawie objawów i wcześniejszej dokumentacji.

  • Posiłki

    Na 4 godziny przed badaniem nie należy jeść ani pić. Jeżeli ze względów zdrowotnych konieczne jest regularne przyjmowanie płynów lub posiłków, zasady przygotowania należy wcześniej ustalić z rejestracją.

  • Leki

    Leki przyjmowane na stałe należy zażyć jak zwykle, chyba że lekarz lub personel pracowni przekaże inne zalecenia. W przypadku cukrzycy lub innych chorób wymagających regularnych posiłków sposób przygotowania należy uzgodnić podczas rejestracji.

  • Ubranie

    Na badanie należy zgłosić się w ubraniu bez metalowych elementów, takich jak zamki, napy, haftki, guziki czy ozdoby. Przed wejściem do pomieszczenia z aparatem trzeba zdjąć okulary, biżuterię, zegarek, aparat słuchowy, spinki oraz ruchome protezy zębowe.

    Twarz powinna być bez makijażu i kosmetyków zawierających drobiny metaliczne. Należy również usunąć metalowe spinki, wsuwki i ozdoby do włosów.

  • Przedmioty

    Do pomieszczenia z aparatem MR nie wolno wnosić telefonu, kluczy, monet, kart płatniczych, zegarka, biżuterii ani innych metalowych lub elektronicznych przedmiotów. Zostają one w wyznaczonym miejscu przed rozpoczęciem badania.

  • Uwaga!

    Już podczas rejestracji należy poinformować o wszczepionych urządzeniach i implantach, metalowych elementach w organizmie, przebytych operacjach oraz możliwości pozostawania metalowych opiłków w okolicy oczu. Szczególne znaczenie mają wcześniejsze urazy związane z obróbką metalu, spawaniem lub szlifowaniem.

    Należy również zgłosić ciążę lub jej podejrzenie, choroby nerek, wcześniejsze reakcje na środki kontrastowe oraz nasiloną klaustrofobię. Informacje te umożliwiają bezpieczne zaplanowanie badania.

  • Ankieta

    Na badanie należy przyjść co najmniej 15 minut przed wyznaczonym terminem celem dopełnienia formalności i wypełnienia ankiety medycznej.

  • Dokumenty
    Należy zabrać ze sobą:
    • dokument tożsamości,
    • skierowanie, jeżeli zostało wystawione,
    • dokumentację laryngologiczną oraz wcześniejsze badania zatok, twarzoczaszki i głowy, w szczególności opisy i obrazy tomografii komputerowej lub rezonansu magnetycznego,
    • dokumentację wszczepionego implantu lub urządzenia, zawierającą nazwę, model i warunki bezpieczeństwa określone przez producenta,
    • przy badaniu z kontrastem: wynik kreatyniny nie starszy niż 14 dni, a w przypadku rozpoznanej choroby nerek nie starszy niż 7 dni.

    Na badanie rezonansu magnetycznego nie jest wymagane skierowanie.

  • Czas

    Badanie trwa najczęściej od 20 do 45 minut. Czas zależy od zakresu obrazowania oraz potrzeby podania kontrastu. Nieruchome ułożenie głowy pozwala ograniczyć zakłócenia obrazu w niewielkich strukturach twarzoczaszki.

  • Termin

    Termin można ustalić osobiście, telefonicznie albo przez rejestrację online. Podczas zapisu warto podać dokładną nazwę badania i wskazanie kliniczne, ponieważ wpływają one na wybór protokołu oraz decyzję o kontraście.

  • Kiedy nie można wykonać rezonansu magnetycznego?

    Badania nie wykonuje się w przypadku:

    • urządzeń lub implantów oznaczonych przez producenta jako niebezpieczne w środowisku rezonansu magnetycznego, czyli MR Unsafe;

    • potwierdzonej obecności ferromagnetycznego ciała obcego w obrębie oczodołu lub gałki ocznej;

    • innych metalowych elementów, których położenie lub właściwości mogłyby stwarzać zagrożenie w silnym polu magnetycznym.

    Jeżeli nie ma informacji o rodzaju wszczepionego urządzenia lub implantu, badanie może zostać odroczone do czasu uzyskania dokumentacji i potwierdzenia warunków jego bezpiecznego wykonania.

  • Co nie jest przeciwwskazaniem do wykonania badania?

    Przeciwwskazaniem do rezonansu magnetycznego nie są:

    • implanty zębowe, wypełnienia i mosty protetyczne, chociaż mogą one wpływać na jakość obrazu;

    • karmienie piersią; również po podaniu środka kontrastowego zawierającego gadolin rutynowe przerywanie karmienia nie jest uznawane za konieczne.

    Rozrusznik serca, stent, klips naczyniowy lub implant ortopedyczny nie wykluczają automatycznie wykonania rezonansu magnetycznego. Możliwość przeprowadzenia badania zależy od konkretnego modelu urządzenia, jego oznaczenia oraz warunków bezpieczeństwa określonych przez producenta.

  • O czym należy poinformować personel przed badaniem?

    Przed badaniem należy zgłosić wszystkie wszczepione urządzenia, implanty, metalowe elementy oraz wcześniejsze urazy związane z metalem. Do pomieszczenia z aparatem MR można wprowadzać wyłącznie przedmioty uznane za bezpieczne w środowisku rezonansu lub dopuszczone warunkowo, zgodnie z wymaganiami producenta.

    Ostateczną decyzję o wykonaniu badania podejmuje personel pracowni na podstawie ankiety bezpieczeństwa, wywiadu oraz dostępnej dokumentacji.

    Jeżeli istnieje podejrzenie, że w okolicy oka może znajdować się metalowy opiłek, przed rezonansem może być konieczne wykonanie dodatkowego badania obrazowego w celu wykluczenia obecności ciała obcego.

    Ciąża, karmienie piersią i środek kontrastowy

    Ciąża nie jest automatycznym przeciwwskazaniem do badania MR bez kontrastu. Badanie wykonuje się jednak wyłącznie wtedy, gdy jest medycznie uzasadnione, a jego wyniku nie można bezpiecznie odłożyć lub uzyskać inną metodą. W pracowni obowiązuje skierowanie na badanie MR wykonywane w czasie ciąży.

    Środki kontrastowe zawierające gadolin są w ciąży stosowane jedynie w wyjątkowych sytuacjach, po indywidualnej ocenie korzyści i ryzyka. Karmienie piersią samo w sobie nie stanowi przeciwwskazania do MR ani do podania gadolinu. Zgodnie z aktualnymi zaleceniami rutynowa przerwa w karmieniu nie jest wymagana.

  • Rejestracja

    Na umówione badanie należy zgłosić się około 15 minut przed wyznaczoną godziną. Podczas rejestracji wypełniana jest ankieta bezpieczeństwa MR oraz przedstawiane są wymagane dokumenty i wcześniejsze wyniki badań. Jeżeli zaplanowano podanie kontrastu, należy również przedstawić aktualny wynik kreatyniny zgodnie z informacją przekazaną przez rejestrację.

  • Przygotowanie do badania

    Przed wejściem do pracowni należy pozostawić metalowe i elektroniczne przedmioty w wyznaczonym miejscu oraz zdjąć elementy garderoby zawierające metal. Twarz powinna być bez makijażu i kosmetyków z drobinami metalicznymi. Jeśli protokół obejmuje podanie środka kontrastowego, po ocenie bezpieczeństwa zakładane jest wkłucie dożylne.

  • Wyniki badania

    Wynik badania MR można odebrać osobiście lub pobrać z Portalu Pacjenta. Odbiór przez inną osobę jest możliwy na podstawie pisemnego upoważnienia. Sposób i termin udostępnienia obrazów oraz opisu są przekazywane podczas rejestracji.

  • Badanie

    Badanie wykonuje elektroradiolog. Osoba badana leży na plecach na stole aparatu, a głowa zostaje ułożona w specjalnej cewce. Stół przesuwa się do tunelu rezonansu. Podczas wykonywania poszczególnych sekwencji należy pozostać nieruchomo, ponieważ ruchy głowy mogą obniżyć jakość obrazów zatok i sąsiednich struktur.

    Pracy aparatu towarzyszą głośne, rytmiczne dźwięki, dlatego na czas badania udostępniane są ochronniki słuchu. Personel znajduje się w sterowni, przez cały czas obserwuje przebieg badania i utrzymuje kontakt przez interkom. W zależności od wskazania obrazy mogą być wykonywane przed dożylnym podaniem środka kontrastowego oraz po jego podaniu.

    Po zakończeniu badania bez kontrastu można zwykle od razu wrócić do codziennych zajęć. Po podaniu środka kontrastowego czas ewentualnej obserwacji określa procedura pracowni. Jeżeli zastosowano lek uspokajający lub znieczulenie, obowiązują odrębne zalecenia przekazane przez personel.

Przygotowanie do badania
  • Posiłki

    Na 4 godziny przed badaniem nie należy jeść ani pić. Jeżeli ze względów zdrowotnych konieczne jest regularne przyjmowanie płynów lub posiłków, zasady przygotowania należy wcześniej ustalić z rejestracją.

  • Leki

    Leki przyjmowane na stałe należy zażyć jak zwykle, chyba że lekarz lub personel pracowni przekaże inne zalecenia. W przypadku cukrzycy lub innych chorób wymagających regularnych posiłków sposób przygotowania należy uzgodnić podczas rejestracji.

  • Ubranie

    Na badanie należy zgłosić się w ubraniu bez metalowych elementów, takich jak zamki, napy, haftki, guziki czy ozdoby. Przed wejściem do pomieszczenia z aparatem trzeba zdjąć okulary, biżuterię, zegarek, aparat słuchowy, spinki oraz ruchome protezy zębowe.

    Twarz powinna być bez makijażu i kosmetyków zawierających drobiny metaliczne. Należy również usunąć metalowe spinki, wsuwki i ozdoby do włosów.

  • Przedmioty

    Do pomieszczenia z aparatem MR nie wolno wnosić telefonu, kluczy, monet, kart płatniczych, zegarka, biżuterii ani innych metalowych lub elektronicznych przedmiotów. Zostają one w wyznaczonym miejscu przed rozpoczęciem badania.

  • Uwaga!

    Już podczas rejestracji należy poinformować o wszczepionych urządzeniach i implantach, metalowych elementach w organizmie, przebytych operacjach oraz możliwości pozostawania metalowych opiłków w okolicy oczu. Szczególne znaczenie mają wcześniejsze urazy związane z obróbką metalu, spawaniem lub szlifowaniem.

    Należy również zgłosić ciążę lub jej podejrzenie, choroby nerek, wcześniejsze reakcje na środki kontrastowe oraz nasiloną klaustrofobię. Informacje te umożliwiają bezpieczne zaplanowanie badania.

  • Ankieta

    Na badanie należy przyjść co najmniej 15 minut przed wyznaczonym terminem celem dopełnienia formalności i wypełnienia ankiety medycznej.

  • Dokumenty
    Należy zabrać ze sobą:
    • dokument tożsamości,
    • skierowanie, jeżeli zostało wystawione,
    • dokumentację laryngologiczną oraz wcześniejsze badania zatok, twarzoczaszki i głowy, w szczególności opisy i obrazy tomografii komputerowej lub rezonansu magnetycznego,
    • dokumentację wszczepionego implantu lub urządzenia, zawierającą nazwę, model i warunki bezpieczeństwa określone przez producenta,
    • przy badaniu z kontrastem: wynik kreatyniny nie starszy niż 14 dni, a w przypadku rozpoznanej choroby nerek nie starszy niż 7 dni.

    Na badanie rezonansu magnetycznego nie jest wymagane skierowanie.

  • Czas

    Badanie trwa najczęściej od 20 do 45 minut. Czas zależy od zakresu obrazowania oraz potrzeby podania kontrastu. Nieruchome ułożenie głowy pozwala ograniczyć zakłócenia obrazu w niewielkich strukturach twarzoczaszki.

  • Termin

    Termin można ustalić osobiście, telefonicznie albo przez rejestrację online. Podczas zapisu warto podać dokładną nazwę badania i wskazanie kliniczne, ponieważ wpływają one na wybór protokołu oraz decyzję o kontraście.

Przeciwwskazania
  • Kiedy nie można wykonać rezonansu magnetycznego?

    Badania nie wykonuje się w przypadku:

    • urządzeń lub implantów oznaczonych przez producenta jako niebezpieczne w środowisku rezonansu magnetycznego, czyli MR Unsafe;

    • potwierdzonej obecności ferromagnetycznego ciała obcego w obrębie oczodołu lub gałki ocznej;

    • innych metalowych elementów, których położenie lub właściwości mogłyby stwarzać zagrożenie w silnym polu magnetycznym.

    Jeżeli nie ma informacji o rodzaju wszczepionego urządzenia lub implantu, badanie może zostać odroczone do czasu uzyskania dokumentacji i potwierdzenia warunków jego bezpiecznego wykonania.

  • Co nie jest przeciwwskazaniem do wykonania badania?

    Przeciwwskazaniem do rezonansu magnetycznego nie są:

    • implanty zębowe, wypełnienia i mosty protetyczne, chociaż mogą one wpływać na jakość obrazu;

    • karmienie piersią; również po podaniu środka kontrastowego zawierającego gadolin rutynowe przerywanie karmienia nie jest uznawane za konieczne.

    Rozrusznik serca, stent, klips naczyniowy lub implant ortopedyczny nie wykluczają automatycznie wykonania rezonansu magnetycznego. Możliwość przeprowadzenia badania zależy od konkretnego modelu urządzenia, jego oznaczenia oraz warunków bezpieczeństwa określonych przez producenta.

  • O czym należy poinformować personel przed badaniem?

    Przed badaniem należy zgłosić wszystkie wszczepione urządzenia, implanty, metalowe elementy oraz wcześniejsze urazy związane z metalem. Do pomieszczenia z aparatem MR można wprowadzać wyłącznie przedmioty uznane za bezpieczne w środowisku rezonansu lub dopuszczone warunkowo, zgodnie z wymaganiami producenta.

    Ostateczną decyzję o wykonaniu badania podejmuje personel pracowni na podstawie ankiety bezpieczeństwa, wywiadu oraz dostępnej dokumentacji.

    Jeżeli istnieje podejrzenie, że w okolicy oka może znajdować się metalowy opiłek, przed rezonansem może być konieczne wykonanie dodatkowego badania obrazowego w celu wykluczenia obecności ciała obcego.

    Ciąża, karmienie piersią i środek kontrastowy

    Ciąża nie jest automatycznym przeciwwskazaniem do badania MR bez kontrastu. Badanie wykonuje się jednak wyłącznie wtedy, gdy jest medycznie uzasadnione, a jego wyniku nie można bezpiecznie odłożyć lub uzyskać inną metodą. W pracowni obowiązuje skierowanie na badanie MR wykonywane w czasie ciąży.

    Środki kontrastowe zawierające gadolin są w ciąży stosowane jedynie w wyjątkowych sytuacjach, po indywidualnej ocenie korzyści i ryzyka. Karmienie piersią samo w sobie nie stanowi przeciwwskazania do MR ani do podania gadolinu. Zgodnie z aktualnymi zaleceniami rutynowa przerwa w karmieniu nie jest wymagana.

Przebieg badania

  • Rejestracja

    Na umówione badanie należy zgłosić się około 15 minut przed wyznaczoną godziną. Podczas rejestracji wypełniana jest ankieta bezpieczeństwa MR oraz przedstawiane są wymagane dokumenty i wcześniejsze wyniki badań. Jeżeli zaplanowano podanie kontrastu, należy również przedstawić aktualny wynik kreatyniny zgodnie z informacją przekazaną przez rejestrację.

  • Przygotowanie do badania

    Przed wejściem do pracowni należy pozostawić metalowe i elektroniczne przedmioty w wyznaczonym miejscu oraz zdjąć elementy garderoby zawierające metal. Twarz powinna być bez makijażu i kosmetyków z drobinami metalicznymi. Jeśli protokół obejmuje podanie środka kontrastowego, po ocenie bezpieczeństwa zakładane jest wkłucie dożylne.

  • Wyniki badania

    Wynik badania MR można odebrać osobiście lub pobrać z Portalu Pacjenta. Odbiór przez inną osobę jest możliwy na podstawie pisemnego upoważnienia. Sposób i termin udostępnienia obrazów oraz opisu są przekazywane podczas rejestracji.

  • Badanie

    Badanie wykonuje elektroradiolog. Osoba badana leży na plecach na stole aparatu, a głowa zostaje ułożona w specjalnej cewce. Stół przesuwa się do tunelu rezonansu. Podczas wykonywania poszczególnych sekwencji należy pozostać nieruchomo, ponieważ ruchy głowy mogą obniżyć jakość obrazów zatok i sąsiednich struktur.

    Pracy aparatu towarzyszą głośne, rytmiczne dźwięki, dlatego na czas badania udostępniane są ochronniki słuchu. Personel znajduje się w sterowni, przez cały czas obserwuje przebieg badania i utrzymuje kontakt przez interkom. W zależności od wskazania obrazy mogą być wykonywane przed dożylnym podaniem środka kontrastowego oraz po jego podaniu.

    Po zakończeniu badania bez kontrastu można zwykle od razu wrócić do codziennych zajęć. Po podaniu środka kontrastowego czas ewentualnej obserwacji określa procedura pracowni. Jeżeli zastosowano lek uspokajający lub znieczulenie, obowiązują odrębne zalecenia przekazane przez personel.

Dokumenty do pobrania