Rezonans magnetyczny klatki piersiowej uzupełnia diagnostykę zmian wymagających dokładniejszej oceny tkanek miękkich. Może pomóc wyjaśnić nieprawidłowości wykryte w RTG lub tomografii komputerowej i dostarczyć informacji potrzebnych do zaplanowania leczenia.

 

Na czym polega rezonans magnetyczny klatki piersiowej?

Badanie wykorzystuje pole magnetyczne i fale radiowe do uzyskania szczegółowych obrazów, bez użycia promieniowania jonizującego. Zakres MR dobiera się do ocenianej okolicy i celu diagnostycznego. W zależności od wskazań badanie wykonuje się bez kontrastu lub po dożylnym podaniu środka kontrastowego.

Co pokazuje MR klatki piersiowej?

Rezonans pozwala ocenić przede wszystkim śródpiersie, ścianę klatki piersiowej, opłucną i otaczające tkanki miękkie. Pomaga określić wielkość i charakter zmian oraz ich położenie względem sąsiednich struktur. Do szczegółowej oceny płuc częściej wykorzystuje się tomografię komputerową. Badanie serca lub naczyń wymaga odpowiednio dobranego, odrębnego protokołu MR.

Kiedy wykonuje się rezonans klatki piersiowej?

Lekarz może zalecić badanie przy niejednoznacznej zmianie w śródpiersiu, podejrzeniu guza ściany klatki piersiowej lub potrzebie oceny rozległości procesu chorobowego. MR bywa również wykorzystywany do oceny wybranych zmian opłucnej, mostka, żeber i tkanek miękkich oraz kontroli po leczeniu. Wybór między rezonansem a tomografią zależy od lokalizacji zmiany i pytania diagnostycznego.

  • Posiłki

    Na 4 godziny przed badaniem nie należy jeść ani pić. Jeżeli ze względów zdrowotnych konieczne jest regularne przyjmowanie płynów lub posiłków, zasady przygotowania należy wcześniej ustalić z rejestracją.

  • Leki

    Leki przyjmowane na stałe należy zażyć jak zwykle, chyba że lekarz lub personel pracowni przekaże inne zalecenia. W przypadku cukrzycy lub innych chorób wymagających regularnych posiłków sposób przygotowania należy uzgodnić podczas rejestracji.

  • Ubranie

    Na badanie należy zgłosić się w ubraniu bez metalowych elementów, takich jak zamki, napy, haftki, guziki czy ozdoby. Przed wejściem do pomieszczenia z aparatem trzeba zdjąć okulary, biżuterię, zegarek, aparat słuchowy, spinki oraz ruchome protezy zębowe.

  • Przedmioty

    Do pomieszczenia z aparatem MR nie wolno wnosić telefonu, kluczy, monet, kart płatniczych, zegarka, biżuterii ani innych metalowych lub elektronicznych przedmiotów. Zostają one w wyznaczonym miejscu przed rozpoczęciem badania.

  • Uwaga!

    Podczas rejestracji należy zgłosić wszczepione urządzenia, implanty, metalowe elementy, przebyte operacje oraz możliwość pozostawania metalowych opiłków w okolicy oczu. Szczególnie ważne są urządzenia i implanty znajdujące się w klatce piersiowej, między innymi rozrusznik lub kardiowerter-defibrylator, rejestrator rytmu serca, sztuczna zastawka, stent albo stentgraft, port naczyniowy, druty po zespoleniu mostka, implanty kręgosłupa i ekspander piersi. Możliwość wykonania MR zależy od konkretnego modelu urządzenia i warunków określonych przez producenta. Metalowe elementy mogą również ograniczać jakość obrazów.

    Należy również zgłosić ciążę lub jej podejrzenie, choroby nerek, wcześniejsze reakcje na środki kontrastowe oraz nasiloną klaustrofobię. Informacje te umożliwiają bezpieczne zaplanowanie badania.

  • Ankieta

    Na badanie należy przyjść co najmniej 15 minut przed wyznaczonym terminem celem dopełnienia formalności i wypełnienia ankiety medycznej.

  • Dokumenty

    Należy ze sobą zabrać:

    •dokument tożsamości;
    •skierowanie na badanie, jeżeli zostało wystawione;
    •dokumentację pulmonologiczną, torakochirurgiczną, onkologiczną, kardiologiczną lub dotyczącą przebytego urazu oraz wcześniejsze badania RTG, TK, PET-TK, USG lub MR klatki piersiowej – zarówno opisy, jak i obrazy; po operacji lub biopsji warto zabrać także kartę informacyjną, wynik badania histopatologicznego i dokumentację zastosowanych implantów;
    •dokumentację wszczepionych urządzeń i implantów, zawierającą nazwę, model oraz informację producenta o bezpieczeństwie w środowisku MR;
    •aktualny wynik kreatyniny, jeżeli badanie ma zostać wykonane z kontrastem – zgodnie z terminem ważności przekazanym przez rejestrację.

    Na badanie MR nie jest wymagane skierowanie, z wyjątkiem badań u małych dzieci oraz kobiet w ciąży. W celu uściślenia zakresu badania lub ustalenia potrzeby podania kontrastu można skorzystać z konsultacji lekarskiej i uzyskać skierowanie na miejscu.

  • Czas

    Czas badania zależy od przyjętego protokołu i zwykle mieści się w przedziale od 15 do 60 minut. Podczas wykonywania obrazów należy pozostać nieruchomo.

  • Termin

    Celem ustalenia terminu badania konieczna jest wcześniejsza rejestracja osobista, telefoniczna lub on-line.

  • Kiedy nie można wykonać rezonansu magnetycznego?

    •gdy w organizmie znajduje się urządzenie lub implant oznaczone przez producenta jako niebezpieczne w środowisku rezonansu magnetycznego, czyli MR Unsafe;
    •gdy potwierdzono obecność ferromagnetycznego ciała obcego w obrębie oczodołu lub gałki ocznej;
    •gdy w organizmie znajdują się inne metalowe elementy, których położenie lub właściwości mogłyby stwarzać zagrożenie w silnym polu magnetycznym.

    Jeżeli nie ma informacji o rodzaju wszczepionego urządzenia lub implantu, badanie może zostać odroczone do czasu uzyskania dokumentacji i potwierdzenia warunków jego bezpiecznego wykonania.

  • Co nie jest przeciwwskazaniem do wykonania badania?

    •implanty zębowe, wypełnienia i mosty protetyczne, chociaż mogą wpływać na jakość obrazu;
    •karmienie piersią; również po podaniu środka kontrastowego zawierającego gadolin rutynowe przerywanie karmienia nie jest uznawane za konieczne.

    Rozrusznik serca, stent, klips naczyniowy lub implant ortopedyczny nie wykluczają automatycznie wykonania rezonansu magnetycznego. Możliwość przeprowadzenia badania zależy od konkretnego modelu urządzenia, jego oznaczenia oraz warunków bezpieczeństwa określonych przez producenta.

  • O czym należy poinformować personel przed badaniem?

    Przed badaniem należy zgłosić wszystkie wszczepione urządzenia, implanty, metalowe elementy oraz wcześniejsze urazy związane z metalem. Do pomieszczenia z aparatem MR można wprowadzać wyłącznie przedmioty uznane za bezpieczne w środowisku rezonansu lub dopuszczone warunkowo, zgodnie z wymaganiami producenta.

    Ostateczną decyzję o wykonaniu badania podejmuje personel pracowni na podstawie ankiety bezpieczeństwa, wywiadu oraz dostępnej dokumentacji. Jeżeli istnieje podejrzenie, że w okolicy oka może znajdować się metalowy opiłek, przed rezonansem może być konieczne dodatkowe badanie obrazowe, które pozwoli wykluczyć obecność ciała obcego.

    Czy rezonans można wykonać w ciąży i podczas karmienia piersią?

    Ciąża nie wyklucza automatycznie badania MR bez kontrastu. Rezonans wykonuje się jednak tylko wtedy, gdy jest medycznie uzasadniony, a badania nie można bezpiecznie odłożyć lub zastąpić inną metodą. W pracowni wymagane jest skierowanie na badanie MR wykonywane w czasie ciąży.

    Środek kontrastowy zawierający gadolin stosuje się w ciąży wyłącznie w wyjątkowych sytuacjach, po indywidualnej ocenie korzyści i ryzyka. Karmienie piersią nie stanowi przeciwwskazania do rezonansu ani do podania gadolinu. Zgodnie z aktualnymi zaleceniami nie ma potrzeby rutynowego przerywania karmienia.

  • Rejestracja

    Na umówione badanie należy zgłosić się około 15 minut przed wyznaczoną godziną. Podczas rejestracji wypełniana jest ankieta bezpieczeństwa MR oraz przedstawiane są wymagane dokumenty i wcześniejsze wyniki badań. Jeżeli zaplanowano podanie kontrastu, należy również przedstawić aktualny wynik kreatyniny zgodnie z informacją przekazaną przez rejestrację.

  • Przygotowanie do badania

    Przed wejściem do pracowni należy pozostawić metalowe i elektroniczne przedmioty oraz zdjąć odzież, bieliznę i ozdoby zawierające metal. Osoba badana otrzymuje instrukcje dotyczące ułożenia, pozostawania nieruchomo i wstrzymywania oddechu. Jeśli przewidziano kontrast, po ocenie bezpieczeństwa zakładane jest wkłucie dożylne.

  • Wyniki badania

    Wynik badania MR można odebrać osobiście lub pobrać z Portalu Pacjenta. Odbiór przez inną osobę jest możliwy na podstawie pisemnego upoważnienia. Sposób i termin udostępnienia obrazów oraz opisu są przekazywane podczas rejestracji.

  • Badanie

    Po ułożeniu na stole aparatu na klatce piersiowej umieszczana jest specjalna cewka odbierająca sygnał. Obrazowanie obejmuje kilka serii dopasowanych do badanego obszaru i celu diagnostycznego. Ponieważ ruch klatki piersiowej wpływa na jakość obrazów, w wybranych momentach personel poprosi o krótkie wstrzymanie oddechu. Niektóre sekwencje mogą być również synchronizowane z oddechem lub pracą serca. Jeżeli protokół obejmuje kontrast, część obrazów wykonuje się po jego dożylnym podaniu.

    Badanie wymaga spokojnego leżenia i wykonywania poleceń przekazywanych przez interkom. Głośne, rytmiczne dźwięki aparatu są naturalnym elementem pracy rezonansu, dlatego pacjent otrzymuje ochronniki słuchu. Personel przez cały czas obserwuje przebieg badania i pozostaje w kontakcie. W razie bólu, duszności lub narastającego dyskomfortu można natychmiast użyć przekazanego urządzenia alarmowego.

    Po zakończeniu badania bez kontrastu można zwykle od razu wrócić do codziennych zajęć. Po podaniu środka kontrastowego czas ewentualnej obserwacji określa procedura pracowni. Jeżeli zastosowano lek uspokajający lub znieczulenie, obowiązują odrębne zalecenia przekazane przez personel.

Przygotowanie do badania
  • Posiłki

    Na 4 godziny przed badaniem nie należy jeść ani pić. Jeżeli ze względów zdrowotnych konieczne jest regularne przyjmowanie płynów lub posiłków, zasady przygotowania należy wcześniej ustalić z rejestracją.

  • Leki

    Leki przyjmowane na stałe należy zażyć jak zwykle, chyba że lekarz lub personel pracowni przekaże inne zalecenia. W przypadku cukrzycy lub innych chorób wymagających regularnych posiłków sposób przygotowania należy uzgodnić podczas rejestracji.

  • Ubranie

    Na badanie należy zgłosić się w ubraniu bez metalowych elementów, takich jak zamki, napy, haftki, guziki czy ozdoby. Przed wejściem do pomieszczenia z aparatem trzeba zdjąć okulary, biżuterię, zegarek, aparat słuchowy, spinki oraz ruchome protezy zębowe.

  • Przedmioty

    Do pomieszczenia z aparatem MR nie wolno wnosić telefonu, kluczy, monet, kart płatniczych, zegarka, biżuterii ani innych metalowych lub elektronicznych przedmiotów. Zostają one w wyznaczonym miejscu przed rozpoczęciem badania.

  • Uwaga!

    Podczas rejestracji należy zgłosić wszczepione urządzenia, implanty, metalowe elementy, przebyte operacje oraz możliwość pozostawania metalowych opiłków w okolicy oczu. Szczególnie ważne są urządzenia i implanty znajdujące się w klatce piersiowej, między innymi rozrusznik lub kardiowerter-defibrylator, rejestrator rytmu serca, sztuczna zastawka, stent albo stentgraft, port naczyniowy, druty po zespoleniu mostka, implanty kręgosłupa i ekspander piersi. Możliwość wykonania MR zależy od konkretnego modelu urządzenia i warunków określonych przez producenta. Metalowe elementy mogą również ograniczać jakość obrazów.

    Należy również zgłosić ciążę lub jej podejrzenie, choroby nerek, wcześniejsze reakcje na środki kontrastowe oraz nasiloną klaustrofobię. Informacje te umożliwiają bezpieczne zaplanowanie badania.

  • Ankieta

    Na badanie należy przyjść co najmniej 15 minut przed wyznaczonym terminem celem dopełnienia formalności i wypełnienia ankiety medycznej.

  • Dokumenty

    Należy ze sobą zabrać:

    •dokument tożsamości;
    •skierowanie na badanie, jeżeli zostało wystawione;
    •dokumentację pulmonologiczną, torakochirurgiczną, onkologiczną, kardiologiczną lub dotyczącą przebytego urazu oraz wcześniejsze badania RTG, TK, PET-TK, USG lub MR klatki piersiowej – zarówno opisy, jak i obrazy; po operacji lub biopsji warto zabrać także kartę informacyjną, wynik badania histopatologicznego i dokumentację zastosowanych implantów;
    •dokumentację wszczepionych urządzeń i implantów, zawierającą nazwę, model oraz informację producenta o bezpieczeństwie w środowisku MR;
    •aktualny wynik kreatyniny, jeżeli badanie ma zostać wykonane z kontrastem – zgodnie z terminem ważności przekazanym przez rejestrację.

    Na badanie MR nie jest wymagane skierowanie, z wyjątkiem badań u małych dzieci oraz kobiet w ciąży. W celu uściślenia zakresu badania lub ustalenia potrzeby podania kontrastu można skorzystać z konsultacji lekarskiej i uzyskać skierowanie na miejscu.

  • Czas

    Czas badania zależy od przyjętego protokołu i zwykle mieści się w przedziale od 15 do 60 minut. Podczas wykonywania obrazów należy pozostać nieruchomo.

  • Termin

    Celem ustalenia terminu badania konieczna jest wcześniejsza rejestracja osobista, telefoniczna lub on-line.

Przeciwwskazania

  • Kiedy nie można wykonać rezonansu magnetycznego?

    •gdy w organizmie znajduje się urządzenie lub implant oznaczone przez producenta jako niebezpieczne w środowisku rezonansu magnetycznego, czyli MR Unsafe;
    •gdy potwierdzono obecność ferromagnetycznego ciała obcego w obrębie oczodołu lub gałki ocznej;
    •gdy w organizmie znajdują się inne metalowe elementy, których położenie lub właściwości mogłyby stwarzać zagrożenie w silnym polu magnetycznym.

    Jeżeli nie ma informacji o rodzaju wszczepionego urządzenia lub implantu, badanie może zostać odroczone do czasu uzyskania dokumentacji i potwierdzenia warunków jego bezpiecznego wykonania.

  • Co nie jest przeciwwskazaniem do wykonania badania?

    •implanty zębowe, wypełnienia i mosty protetyczne, chociaż mogą wpływać na jakość obrazu;
    •karmienie piersią; również po podaniu środka kontrastowego zawierającego gadolin rutynowe przerywanie karmienia nie jest uznawane za konieczne.

    Rozrusznik serca, stent, klips naczyniowy lub implant ortopedyczny nie wykluczają automatycznie wykonania rezonansu magnetycznego. Możliwość przeprowadzenia badania zależy od konkretnego modelu urządzenia, jego oznaczenia oraz warunków bezpieczeństwa określonych przez producenta.

  • O czym należy poinformować personel przed badaniem?

    Przed badaniem należy zgłosić wszystkie wszczepione urządzenia, implanty, metalowe elementy oraz wcześniejsze urazy związane z metalem. Do pomieszczenia z aparatem MR można wprowadzać wyłącznie przedmioty uznane za bezpieczne w środowisku rezonansu lub dopuszczone warunkowo, zgodnie z wymaganiami producenta.

    Ostateczną decyzję o wykonaniu badania podejmuje personel pracowni na podstawie ankiety bezpieczeństwa, wywiadu oraz dostępnej dokumentacji. Jeżeli istnieje podejrzenie, że w okolicy oka może znajdować się metalowy opiłek, przed rezonansem może być konieczne dodatkowe badanie obrazowe, które pozwoli wykluczyć obecność ciała obcego.

    Czy rezonans można wykonać w ciąży i podczas karmienia piersią?

    Ciąża nie wyklucza automatycznie badania MR bez kontrastu. Rezonans wykonuje się jednak tylko wtedy, gdy jest medycznie uzasadniony, a badania nie można bezpiecznie odłożyć lub zastąpić inną metodą. W pracowni wymagane jest skierowanie na badanie MR wykonywane w czasie ciąży.

    Środek kontrastowy zawierający gadolin stosuje się w ciąży wyłącznie w wyjątkowych sytuacjach, po indywidualnej ocenie korzyści i ryzyka. Karmienie piersią nie stanowi przeciwwskazania do rezonansu ani do podania gadolinu. Zgodnie z aktualnymi zaleceniami nie ma potrzeby rutynowego przerywania karmienia.

Przebieg badania
  • Rejestracja

    Na umówione badanie należy zgłosić się około 15 minut przed wyznaczoną godziną. Podczas rejestracji wypełniana jest ankieta bezpieczeństwa MR oraz przedstawiane są wymagane dokumenty i wcześniejsze wyniki badań. Jeżeli zaplanowano podanie kontrastu, należy również przedstawić aktualny wynik kreatyniny zgodnie z informacją przekazaną przez rejestrację.

  • Przygotowanie do badania

    Przed wejściem do pracowni należy pozostawić metalowe i elektroniczne przedmioty oraz zdjąć odzież, bieliznę i ozdoby zawierające metal. Osoba badana otrzymuje instrukcje dotyczące ułożenia, pozostawania nieruchomo i wstrzymywania oddechu. Jeśli przewidziano kontrast, po ocenie bezpieczeństwa zakładane jest wkłucie dożylne.

  • Wyniki badania

    Wynik badania MR można odebrać osobiście lub pobrać z Portalu Pacjenta. Odbiór przez inną osobę jest możliwy na podstawie pisemnego upoważnienia. Sposób i termin udostępnienia obrazów oraz opisu są przekazywane podczas rejestracji.

  • Badanie

    Po ułożeniu na stole aparatu na klatce piersiowej umieszczana jest specjalna cewka odbierająca sygnał. Obrazowanie obejmuje kilka serii dopasowanych do badanego obszaru i celu diagnostycznego. Ponieważ ruch klatki piersiowej wpływa na jakość obrazów, w wybranych momentach personel poprosi o krótkie wstrzymanie oddechu. Niektóre sekwencje mogą być również synchronizowane z oddechem lub pracą serca. Jeżeli protokół obejmuje kontrast, część obrazów wykonuje się po jego dożylnym podaniu.

    Badanie wymaga spokojnego leżenia i wykonywania poleceń przekazywanych przez interkom. Głośne, rytmiczne dźwięki aparatu są naturalnym elementem pracy rezonansu, dlatego pacjent otrzymuje ochronniki słuchu. Personel przez cały czas obserwuje przebieg badania i pozostaje w kontakcie. W razie bólu, duszności lub narastającego dyskomfortu można natychmiast użyć przekazanego urządzenia alarmowego.

    Po zakończeniu badania bez kontrastu można zwykle od razu wrócić do codziennych zajęć. Po podaniu środka kontrastowego czas ewentualnej obserwacji określa procedura pracowni. Jeżeli zastosowano lek uspokajający lub znieczulenie, obowiązują odrębne zalecenia przekazane przez personel.

Dokumenty do pobrania