Tomografia komputerowa stawu kolanowego pozwala szczegółowo ocenić uszkodzenia kostne po urazie i zmiany wymagające zaplanowania leczenia operacyjnego. Jest wykorzystywana zwłaszcza przy złożonych złamaniach, gdy potrzebne jest dokładniejsze obrazowanie niż RTG. Badanie jest dostępne w Pracowni Tomografii Komputerowej OMEGA Diagnostyka Obrazowa w Jeleniej Górze.

 

Co pozwala ocenić tomografia komputerowa kolana?

Obrazy przekrojowe i rekonstrukcje pokazują kość udową, kość piszczelową i rzepkę, w tym ich powierzchnie stawowe. Umożliwiają ocenę przemieszczenia odłamów, ubytków kości oraz uwapnionych lub skostniałych ciał wolnych w stawie. Do oceny kości zwykle wystarcza TK kolana bez kontrastu. O potrzebie jego podania decyduje lekarz specjalista radiologii i diagnostyki obrazowej.

Kiedy wykonuje się tomografię stawu kolanowego?

Lekarz może zlecić badanie w następujących sytuacjach:
• podejrzenie złamania przy niejednoznacznym wyniku RTG,
• złamanie obejmujące powierzchnię stawu, szczególnie górną część kości piszczelowej,
• zmiana kostno-chrzęstna wymagająca dokładniejszej oceny jej części kostnej,
• podejrzenie uwapnionych ciał wolnych lub innych kostnych przyczyn blokowania stawu,
• planowanie operacji oraz ocena wybranych zmian po leczeniu.

Przy podejrzeniu uszkodzenia łąkotki, więzadła krzyżowego lub chrząstki stawowej lekarz zwykle wybiera rezonans magnetyczny. Ból i obrzęk kolana mają różne przyczyny, dlatego wybór badania wynika z oceny ortopedycznej.

  • Posiłki

    Tomografia stawu kolanowego bez kontrastu i bez znieczulenia zwykle nie wymaga pozostania na czczo. Nie wymaga także przygotowania jelit ani stosowania środków przeczyszczających. Podczas rejestracji należy ustalić, czy zaplanowano podanie kontrastu oraz jakie przygotowanie obowiązuje przy umówionym badaniu. Jeśli konieczne będzie znieczulenie, obowiązują odrębne zasady dotyczące jedzenia i picia.

  • Ankieta

    Na wizytę należy zgłosić się około 20 minut wcześniej, aby dopełnić formalności i wypełnić ankietę medyczną. Należy podać, który staw kolanowy ma być badany, oraz poinformować o przebytych urazach i operacjach, implantach, ciąży lub jej podejrzeniu. Przy badaniu z kontrastem trzeba zgłosić wcześniejsze reakcje po jego podaniu.

  • Chorzy na cukrzycę – ZALECENIA

    Nie należy odstawiać leków przyjmowanych na stałe ani zmieniać ich dawek bez uzgodnienia z lekarzem. Jeśli badanie wymaga pozostania na czczo, zasady przyjmowania insuliny i posiłków należy ustalić przed wizytą. Przy planowanym podaniu kontrastu należy poinformować personel o stosowaniu metforminy. Ewentualna przerwa w jej przyjmowaniu zależy przede wszystkim od czynności nerek i jest ustalana przez lekarza.

  • Dokumenty

    Na badanie należy zabrać:
    • dokument tożsamości,
    • skierowanie ze wskazaniem prawego lub lewego kolana,
    • dostępne obrazy i opisy wcześniejszych badań kolana,
    • dokumentację przebytych operacji lub leczenia urazu,
    • wynik kreatyniny z oceną eGFR, jeśli zaplanowano podanie kontrastu i wynik jest wymagany.
    Podczas rejestracji należy potwierdzić wymaganą aktualność badań laboratoryjnych. W razie choroby tarczycy lekarz może zalecić dodatkowe badania przed podaniem kontrastu.

  • Czas

    Badanie zwykle trwa około 10-20 minut. Samo skanowanie jest krótsze, a całkowity czas wizyty obejmuje także przygotowanie i formalności. Po podaniu kontrastu należy pozostać na obserwacji przez czas wskazany przez personel.

  • Rejestracja

    TK kolana w Jeleniej Górze można umówić osobiście, telefonicznie lub online. Podczas zapisu należy podać nazwę badania ze skierowania, stronę ciała oraz informację o ewentualnym podaniu kontrastu.

  • Przeciwwskazanie bezwzględne:

    Ciążę lub jej podejrzenie należy zgłosić przed badaniem. Tomografia wykorzystuje promieniowanie rentgenowskie, dlatego lekarz ocenia zasadność jej wykonania oraz możliwość zastosowania innej metody obrazowania. Ciąża nie oznacza automatycznego zakazu badania, jeśli istnieje istotne wskazanie medyczne.

  • Przeciwwskazania do badania z użyciem środków kontrastowych:

    Przed planowanym podaniem jodowego środka kontrastowego należy poinformować personel o:
    • wcześniejszej reakcji po podaniu środka kontrastowego i jej objawach,
    • chorobach nerek, ostrym pogorszeniu ich czynności lub dializoterapii,
    • nadczynności tarczycy albo planowanym leczeniu jodem promieniotwórczym,
    • astmie i istotnych chorobach serca, zwłaszcza niewydolności serca,
    • stosowanych lekach, w tym metforminie.
    Informacje te pozwalają ocenić ryzyko i ustalić, czy potrzebne jest dodatkowe przygotowanie lub badanie bez kontrastu. Nie każda z wymienionych chorób wyklucza jego podanie.

  • Ocena wskazań:

    Zakres obrazowania dobiera się do problemu opisanego na skierowaniu. Tomografia kolana po urazie może uzupełniać ocenę RTG, gdy konieczne jest dokładniejsze zobrazowanie kości. W ocenie tkanek miękkich lub zmian szpiku lekarz może wybrać inną metodę obrazowania.

  • Uwaga! Po badaniu z kontrastem:

    Po badaniu należy przestrzegać zaleceń dotyczących obserwacji. Płyny można przyjmować w zwykłej ilości, z uwzględnieniem ewentualnych ograniczeń zaleconych z powodu chorób nerek lub serca. Nie należy samodzielnie zwiększać ich ilości przy zaleconym ograniczeniu płynów.
    Po dożylnym podaniu jodowego środka kontrastowego rutynowe przerywanie karmienia piersią nie jest wymagane. Karmienie warto zgłosić przed badaniem, aby omówić ewentualne wątpliwości.

  • Rejestracja

    Przed rozpoczęciem badania personel sprawdza skierowanie i ankietę medyczną. Jeśli zaplanowano kontrast, weryfikowane są także informacje o czynności nerek oraz wcześniejszych reakcjach po jego podaniu.

  • Przygotowanie do badania

    Należy zdjąć biżuterię i metalowe elementy znajdujące się w okolicy kolana. Personel pomaga przyjąć pozycję odpowiednią do badania. Jeśli poruszanie nogą jest bolesne lub ograniczone, należy to zgłosić przed ułożeniem na stole. Przy dożylnym podaniu kontrastu pielęgniarka zakłada wkłucie do żyły.

  • Wyniki badania

    Obrazy ocenia lekarz specjalista radiologii i diagnostyki obrazowej, który przygotowuje opis. Wynik można odebrać osobiście lub uzyskać przez Portal Pacjenta. Odbiór przez inną osobę wymaga pisemnego upoważnienia. Wynik należy omówić z lekarzem kierującym, który odniesie go do objawów i badania kolana.

  • Badanie

    Pacjent leży na stole przesuwającym się przez otwór tomografu. Podczas skanowania należy pozostać nieruchomo i wykonywać polecenia elektroradiologa. Personel obserwuje pacjenta ze sterowni i utrzymuje z nim kontakt głosowy.
    Skanowanie nie powoduje bólu, jednak ułożenie uszkodzonego kolana może wywoływać dyskomfort. Po dożylnym podaniu kontrastu można odczuć krótkotrwałe ciepło lub metaliczny smak w ustach. Każde niepokojące samopoczucie należy zgłosić personelowi. Po badaniu bez kontrastu i bez znieczulenia zwykle można wrócić do codziennych zajęć, z uwzględnieniem zaleceń związanych z urazem lub chorobą kolana.

Przygotowanie do badania
  • Posiłki

    Tomografia stawu kolanowego bez kontrastu i bez znieczulenia zwykle nie wymaga pozostania na czczo. Nie wymaga także przygotowania jelit ani stosowania środków przeczyszczających. Podczas rejestracji należy ustalić, czy zaplanowano podanie kontrastu oraz jakie przygotowanie obowiązuje przy umówionym badaniu. Jeśli konieczne będzie znieczulenie, obowiązują odrębne zasady dotyczące jedzenia i picia.

  • Ankieta

    Na wizytę należy zgłosić się około 20 minut wcześniej, aby dopełnić formalności i wypełnić ankietę medyczną. Należy podać, który staw kolanowy ma być badany, oraz poinformować o przebytych urazach i operacjach, implantach, ciąży lub jej podejrzeniu. Przy badaniu z kontrastem trzeba zgłosić wcześniejsze reakcje po jego podaniu.

  • Chorzy na cukrzycę – ZALECENIA

    Nie należy odstawiać leków przyjmowanych na stałe ani zmieniać ich dawek bez uzgodnienia z lekarzem. Jeśli badanie wymaga pozostania na czczo, zasady przyjmowania insuliny i posiłków należy ustalić przed wizytą. Przy planowanym podaniu kontrastu należy poinformować personel o stosowaniu metforminy. Ewentualna przerwa w jej przyjmowaniu zależy przede wszystkim od czynności nerek i jest ustalana przez lekarza.

  • Dokumenty

    Na badanie należy zabrać:
    • dokument tożsamości,
    • skierowanie ze wskazaniem prawego lub lewego kolana,
    • dostępne obrazy i opisy wcześniejszych badań kolana,
    • dokumentację przebytych operacji lub leczenia urazu,
    • wynik kreatyniny z oceną eGFR, jeśli zaplanowano podanie kontrastu i wynik jest wymagany.
    Podczas rejestracji należy potwierdzić wymaganą aktualność badań laboratoryjnych. W razie choroby tarczycy lekarz może zalecić dodatkowe badania przed podaniem kontrastu.

  • Czas

    Badanie zwykle trwa około 10-20 minut. Samo skanowanie jest krótsze, a całkowity czas wizyty obejmuje także przygotowanie i formalności. Po podaniu kontrastu należy pozostać na obserwacji przez czas wskazany przez personel.

  • Rejestracja

    TK kolana w Jeleniej Górze można umówić osobiście, telefonicznie lub online. Podczas zapisu należy podać nazwę badania ze skierowania, stronę ciała oraz informację o ewentualnym podaniu kontrastu.

Przeciwwskazania
  • Przeciwwskazanie bezwzględne:

    Ciążę lub jej podejrzenie należy zgłosić przed badaniem. Tomografia wykorzystuje promieniowanie rentgenowskie, dlatego lekarz ocenia zasadność jej wykonania oraz możliwość zastosowania innej metody obrazowania. Ciąża nie oznacza automatycznego zakazu badania, jeśli istnieje istotne wskazanie medyczne.

  • Przeciwwskazania do badania z użyciem środków kontrastowych:

    Przed planowanym podaniem jodowego środka kontrastowego należy poinformować personel o:
    • wcześniejszej reakcji po podaniu środka kontrastowego i jej objawach,
    • chorobach nerek, ostrym pogorszeniu ich czynności lub dializoterapii,
    • nadczynności tarczycy albo planowanym leczeniu jodem promieniotwórczym,
    • astmie i istotnych chorobach serca, zwłaszcza niewydolności serca,
    • stosowanych lekach, w tym metforminie.
    Informacje te pozwalają ocenić ryzyko i ustalić, czy potrzebne jest dodatkowe przygotowanie lub badanie bez kontrastu. Nie każda z wymienionych chorób wyklucza jego podanie.

  • Ocena wskazań:

    Zakres obrazowania dobiera się do problemu opisanego na skierowaniu. Tomografia kolana po urazie może uzupełniać ocenę RTG, gdy konieczne jest dokładniejsze zobrazowanie kości. W ocenie tkanek miękkich lub zmian szpiku lekarz może wybrać inną metodę obrazowania.

  • Uwaga! Po badaniu z kontrastem:

    Po badaniu należy przestrzegać zaleceń dotyczących obserwacji. Płyny można przyjmować w zwykłej ilości, z uwzględnieniem ewentualnych ograniczeń zaleconych z powodu chorób nerek lub serca. Nie należy samodzielnie zwiększać ich ilości przy zaleconym ograniczeniu płynów.
    Po dożylnym podaniu jodowego środka kontrastowego rutynowe przerywanie karmienia piersią nie jest wymagane. Karmienie warto zgłosić przed badaniem, aby omówić ewentualne wątpliwości.

Przebieg badania
  • Rejestracja

    Przed rozpoczęciem badania personel sprawdza skierowanie i ankietę medyczną. Jeśli zaplanowano kontrast, weryfikowane są także informacje o czynności nerek oraz wcześniejszych reakcjach po jego podaniu.

  • Przygotowanie do badania

    Należy zdjąć biżuterię i metalowe elementy znajdujące się w okolicy kolana. Personel pomaga przyjąć pozycję odpowiednią do badania. Jeśli poruszanie nogą jest bolesne lub ograniczone, należy to zgłosić przed ułożeniem na stole. Przy dożylnym podaniu kontrastu pielęgniarka zakłada wkłucie do żyły.

  • Wyniki badania

    Obrazy ocenia lekarz specjalista radiologii i diagnostyki obrazowej, który przygotowuje opis. Wynik można odebrać osobiście lub uzyskać przez Portal Pacjenta. Odbiór przez inną osobę wymaga pisemnego upoważnienia. Wynik należy omówić z lekarzem kierującym, który odniesie go do objawów i badania kolana.

  • Badanie

    Pacjent leży na stole przesuwającym się przez otwór tomografu. Podczas skanowania należy pozostać nieruchomo i wykonywać polecenia elektroradiologa. Personel obserwuje pacjenta ze sterowni i utrzymuje z nim kontakt głosowy.
    Skanowanie nie powoduje bólu, jednak ułożenie uszkodzonego kolana może wywoływać dyskomfort. Po dożylnym podaniu kontrastu można odczuć krótkotrwałe ciepło lub metaliczny smak w ustach. Każde niepokojące samopoczucie należy zgłosić personelowi. Po badaniu bez kontrastu i bez znieczulenia zwykle można wrócić do codziennych zajęć, z uwzględnieniem zaleceń związanych z urazem lub chorobą kolana.

Dokumenty do pobrania