Przysadka steruje pracą wielu gruczołów i wpływa między innymi na wzrost, płodność, metabolizm oraz reakcję organizmu na stres. Gdy wyniki hormonów lub objawy wskazują na zaburzenie jej funkcji, rezonans magnetyczny pozwala dokładnie ocenić sam gruczoł i jego najbliższe otoczenie. Badanie wykorzystuje specjalny protokół skupiony na niewielkiej okolicy siodła tureckiego i nie wiąże się z promieniowaniem jonizującym.

 

Co ocenia rezonans magnetyczny przysadki?

Badanie przedstawia przedni i tylny płat przysadki, lejek, siodło tureckie, zatokę jamistą, skrzyżowanie nerwów wzrokowych i inne struktury położone w sąsiedztwie. Cienkie warstwy obrazu pozwalają wykrywać także niewielkie zmiany, które mogą być niewidoczne w standardowym badaniu głowy.
Radiolog ocenia wielkość i kształt gruczołu oraz jego relację do dróg wzrokowych i naczyń. Obraz może wskazywać między innymi na mikrogruczolaka, większy gruczolak, torbiel, zmianę zapalną albo nieprawidłowość rozwojową.

Kiedy wykonuje się badanie przysadki?

Wskazaniem mogą być nieprawidłowe wyniki badań hormonalnych, nadmierne wydzielanie prolaktyny, zaburzenia miesiączkowania lub płodności, nieprawidłowy wzrost, objawy nadmiaru albo niedoboru hormonów oraz podejrzenie niedoczynności przysadki. Badanie zleca się również przy zaburzeniach pola widzenia, gdy istnieje podejrzenie ucisku na skrzyżowanie nerwów wzrokowych, a także do kontroli rozpoznanej zmiany i po leczeniu.

Dlaczego często potrzebny jest kontrast?

Niewielkie zmiany przysadki mogą wzmacniać się inaczej niż zdrowa tkanka. Podanie gadolinu i wykonanie szybkich sekwencji w kolejnych fazach pomaga je uwidocznić oraz ocenić ich granice. Kontrast nie jest stosowany automatycznie u każdego pacjenta. O potrzebie jego podania decyduje lekarz radiolog na podstawie wskazania, stanu zdrowia i dostępnej dokumentacji.

  • Posiłki

    Na 4 godziny przed badaniem nie należy jeść ani pić. Jeżeli ze względów zdrowotnych konieczne jest regularne przyjmowanie płynów lub posiłków, sposób przygotowania należy wcześniej ustalić z rejestracją.

  • Leki

    Leki przyjmowane na stałe należy zażyć zgodnie z dotychczasowym schematem, popijając niewielką ilością wody. Nie należy samodzielnie przerywać leczenia ani zmieniać dawek.

  • Ubranie

    Najlepszym wyborem jest wygodna odzież bez zamków, nitów, fiszbin, metalowych guzików i ozdób. Przed badaniem trzeba zdjąć okulary, aparat słuchowy, ruchome protezy zębowe, biżuterię i spinki. Twarz powinna być bez makijażu oraz kosmetyków zawierających drobiny.

  • Przedmioty

    Telefon, zegarek, klucze, monety, karty płatnicze i inne przedmioty metalowe lub elektroniczne pozostawia się w wyznaczonym miejscu przed wejściem do pomieszczenia z aparatem.

  • Ważne

    Podczas rejestracji należy zgłosić wszystkie implanty, wszczepione urządzenia i metalowe elementy w organizmie. Ważna jest również informacja o ciąży lub jej podejrzeniu, chorobach nerek, wcześniejszej reakcji na kontrast i nasilonej klaustrofobii.

  • Ankieta

    Na wizytę należy zgłosić się około 15 minut wcześniej. Przed badaniem wypełniana jest ankieta bezpieczeństwa, na podstawie której personel potwierdza możliwość wejścia do pracowni rezonansu magnetycznego.

  • Dokumenty
    Należy zabrać ze sobą:
    • dokument tożsamości,
    • skierowanie, jeżeli zostało wystawione,
    • wcześniejsze wyniki badań przysadki i głowy, w tym opisy oraz obrazy rezonansu magnetycznego lub tomografii komputerowej, a także wyniki badań hormonalnych i dokumentację endokrynologiczną albo neurochirurgiczną,
    • dokumentację wszczepionego implantu lub urządzenia, zawierającą nazwę, model i warunki bezpieczeństwa określone przez producenta,
    • przy badaniu z kontrastem: wynik kreatyniny nie starszy niż 14 dni, a w przypadku rozpoznanej choroby nerek nie starszy niż 7 dni.

    Na badanie rezonansu magnetycznego nie jest wymagane skierowanie.

     

  • Czas

    Badanie trwa zwykle od 20 do 40 minut. Wykonanie sekwencji dynamicznych po podaniu kontrastu może wydłużyć pobyt w pracowni. Dokładność obrazów zależy od utrzymania głowy w nieruchomej pozycji.

  • Termin

    Termin można ustalić osobiście, telefonicznie albo przez rejestrację online. Podczas zapisu warto podać dokładną nazwę badania i wskazanie kliniczne, ponieważ wpływają one na wybór protokołu oraz decyzję o kontraście

  • Przeciwwskazania:

    implanty i metalowe elementy:
    Badania nie wykonuje się, jeżeli wszczepione urządzenie zostało oznaczone jako niebezpieczne w środowisku rezonansu magnetycznego lub metalowy element może przemieścić się albo nagrzać w silnym polu magnetycznym. Szczególnego sprawdzenia wymagają między innymi rozruszniki, kardiowertery-defibrylatory, neurostymulatory, implanty ślimakowe, klipsy naczyniowe, pompy infuzyjne oraz metaliczne ciała obce w okolicy oka.

  • Przeciwwskazania nie obejmują:

    Implanty stomatologiczne, wypełnienia i mosty zwykle nie wykluczają badania, mogą jednak powodować zakłócenia obrazu. Rozrusznik, stent, klips naczyniowy albo proteza ortopedyczna również nie oznaczają automatycznej dyskwalifikacji. Decydują właściwości konkretnego modelu i warunki wskazane przez producenta.

  • Ważne informacje

    Brak dokumentacji implantu może uniemożliwić kwalifikację w dniu wizyty. Ciążę, jej podejrzenie i karmienie piersią należy zgłosić personelowi. Badanie bez kontrastu może być wykonane w ciąży przy uzasadnionym wskazaniu medycznym, natomiast gadolin stosuje się wyłącznie w szczególnych sytuacjach. Karmienie piersią nie jest przeciwwskazaniem, a po podaniu gadolinu rutynowa przerwa w karmieniu nie jest wymagana.

  • Rejestracja

    Personel sprawdza ankietę bezpieczeństwa, dokumentację dotyczącą implantów i wcześniejsze wyniki. Jeżeli przewidziano kontrast, weryfikowany jest również wynik kreatyniny. Przed rozpoczęciem badania można zgłosić klaustrofobię, ból utrudniający leżenie lub inne potrzeby wpływające na przebieg i komfort wizyty.

  • Przygotowanie do badania

    Przed wejściem do pracowni w kabinie pozostawia się wszystkie przedmioty metalowe i urządzenia elektroniczne. Badanie może odbyć się we własnym ubraniu, jeśli nie zawiera ono metalowych elementów. Przy planowanym kontraście pielęgniarka zakłada wkłucie dożylne.

  • Wyniki badania

    Obrazy ocenia lekarz specjalista radiolog i przygotowuje opis. Wynik można odebrać według zasad OMEGA Diagnostyka Obrazowa, również przez Portal Pacjenta. Odbiór przez inną osobę wymaga pisemnego upoważnienia.

  • Badanie

    Badanie wykonuje elektroradiolog. Pacjent leży na plecach, a głowa zostaje ułożona i ustabilizowana w cewce. Aparat rejestruje cienkie przekroje okolicy siodła tureckiego, dzięki czemu możliwa jest dokładna ocena przysadki i sąsiednich struktur.
    W protokole ukierunkowanym na przysadkę obrazy często powstają przed podaniem kontrastu oraz bezpośrednio po jego podaniu. Szybkie serie wykonywane w kolejnych fazach pomagają wychwycić niewielkie różnice w sposobie wzmocnienia prawidłowej tkanki i zmiany ogniskowej.
    Podczas każdej sekwencji należy pozostać nieruchomo. Aparat wydaje głośne, rytmiczne dźwięki, dlatego stosowane są słuchawki lub ochronniki słuchu. Personel prowadzi badanie ze sterowni, obserwuje pacjenta i utrzymuje kontakt przez interkom.
    Po podaniu kontrastu może wystąpić krótkotrwałe uczucie ciepła, nietypowy smak w ustach lub nudności. Po zakończeniu badania należy pozostać na terenie pracowni przez czas wskazany przez personel. Jeżeli nie obowiązuje ograniczenie płynów, warto zadbać o odpowiednie nawodnienie.

Przygotowanie do badania
  • Posiłki

    Na 4 godziny przed badaniem nie należy jeść ani pić. Jeżeli ze względów zdrowotnych konieczne jest regularne przyjmowanie płynów lub posiłków, sposób przygotowania należy wcześniej ustalić z rejestracją.

  • Leki

    Leki przyjmowane na stałe należy zażyć zgodnie z dotychczasowym schematem, popijając niewielką ilością wody. Nie należy samodzielnie przerywać leczenia ani zmieniać dawek.

  • Ubranie

    Najlepszym wyborem jest wygodna odzież bez zamków, nitów, fiszbin, metalowych guzików i ozdób. Przed badaniem trzeba zdjąć okulary, aparat słuchowy, ruchome protezy zębowe, biżuterię i spinki. Twarz powinna być bez makijażu oraz kosmetyków zawierających drobiny.

  • Przedmioty

    Telefon, zegarek, klucze, monety, karty płatnicze i inne przedmioty metalowe lub elektroniczne pozostawia się w wyznaczonym miejscu przed wejściem do pomieszczenia z aparatem.

  • Ważne

    Podczas rejestracji należy zgłosić wszystkie implanty, wszczepione urządzenia i metalowe elementy w organizmie. Ważna jest również informacja o ciąży lub jej podejrzeniu, chorobach nerek, wcześniejszej reakcji na kontrast i nasilonej klaustrofobii.

  • Ankieta

    Na wizytę należy zgłosić się około 15 minut wcześniej. Przed badaniem wypełniana jest ankieta bezpieczeństwa, na podstawie której personel potwierdza możliwość wejścia do pracowni rezonansu magnetycznego.

  • Dokumenty
    Należy zabrać ze sobą:
    • dokument tożsamości,
    • skierowanie, jeżeli zostało wystawione,
    • wcześniejsze wyniki badań przysadki i głowy, w tym opisy oraz obrazy rezonansu magnetycznego lub tomografii komputerowej, a także wyniki badań hormonalnych i dokumentację endokrynologiczną albo neurochirurgiczną,
    • dokumentację wszczepionego implantu lub urządzenia, zawierającą nazwę, model i warunki bezpieczeństwa określone przez producenta,
    • przy badaniu z kontrastem: wynik kreatyniny nie starszy niż 14 dni, a w przypadku rozpoznanej choroby nerek nie starszy niż 7 dni.

    Na badanie rezonansu magnetycznego nie jest wymagane skierowanie.

     

  • Czas

    Badanie trwa zwykle od 20 do 40 minut. Wykonanie sekwencji dynamicznych po podaniu kontrastu może wydłużyć pobyt w pracowni. Dokładność obrazów zależy od utrzymania głowy w nieruchomej pozycji.

  • Termin

    Termin można ustalić osobiście, telefonicznie albo przez rejestrację online. Podczas zapisu warto podać dokładną nazwę badania i wskazanie kliniczne, ponieważ wpływają one na wybór protokołu oraz decyzję o kontraście

Przeciwwskazania
  • Przeciwwskazania:

    implanty i metalowe elementy:
    Badania nie wykonuje się, jeżeli wszczepione urządzenie zostało oznaczone jako niebezpieczne w środowisku rezonansu magnetycznego lub metalowy element może przemieścić się albo nagrzać w silnym polu magnetycznym. Szczególnego sprawdzenia wymagają między innymi rozruszniki, kardiowertery-defibrylatory, neurostymulatory, implanty ślimakowe, klipsy naczyniowe, pompy infuzyjne oraz metaliczne ciała obce w okolicy oka.

  • Przeciwwskazania nie obejmują:

    Implanty stomatologiczne, wypełnienia i mosty zwykle nie wykluczają badania, mogą jednak powodować zakłócenia obrazu. Rozrusznik, stent, klips naczyniowy albo proteza ortopedyczna również nie oznaczają automatycznej dyskwalifikacji. Decydują właściwości konkretnego modelu i warunki wskazane przez producenta.

  • Ważne informacje

    Brak dokumentacji implantu może uniemożliwić kwalifikację w dniu wizyty. Ciążę, jej podejrzenie i karmienie piersią należy zgłosić personelowi. Badanie bez kontrastu może być wykonane w ciąży przy uzasadnionym wskazaniu medycznym, natomiast gadolin stosuje się wyłącznie w szczególnych sytuacjach. Karmienie piersią nie jest przeciwwskazaniem, a po podaniu gadolinu rutynowa przerwa w karmieniu nie jest wymagana.

Przebieg badania

  • Rejestracja

    Personel sprawdza ankietę bezpieczeństwa, dokumentację dotyczącą implantów i wcześniejsze wyniki. Jeżeli przewidziano kontrast, weryfikowany jest również wynik kreatyniny. Przed rozpoczęciem badania można zgłosić klaustrofobię, ból utrudniający leżenie lub inne potrzeby wpływające na przebieg i komfort wizyty.

  • Przygotowanie do badania

    Przed wejściem do pracowni w kabinie pozostawia się wszystkie przedmioty metalowe i urządzenia elektroniczne. Badanie może odbyć się we własnym ubraniu, jeśli nie zawiera ono metalowych elementów. Przy planowanym kontraście pielęgniarka zakłada wkłucie dożylne.

  • Wyniki badania

    Obrazy ocenia lekarz specjalista radiolog i przygotowuje opis. Wynik można odebrać według zasad OMEGA Diagnostyka Obrazowa, również przez Portal Pacjenta. Odbiór przez inną osobę wymaga pisemnego upoważnienia.

  • Badanie

    Badanie wykonuje elektroradiolog. Pacjent leży na plecach, a głowa zostaje ułożona i ustabilizowana w cewce. Aparat rejestruje cienkie przekroje okolicy siodła tureckiego, dzięki czemu możliwa jest dokładna ocena przysadki i sąsiednich struktur.
    W protokole ukierunkowanym na przysadkę obrazy często powstają przed podaniem kontrastu oraz bezpośrednio po jego podaniu. Szybkie serie wykonywane w kolejnych fazach pomagają wychwycić niewielkie różnice w sposobie wzmocnienia prawidłowej tkanki i zmiany ogniskowej.
    Podczas każdej sekwencji należy pozostać nieruchomo. Aparat wydaje głośne, rytmiczne dźwięki, dlatego stosowane są słuchawki lub ochronniki słuchu. Personel prowadzi badanie ze sterowni, obserwuje pacjenta i utrzymuje kontakt przez interkom.
    Po podaniu kontrastu może wystąpić krótkotrwałe uczucie ciepła, nietypowy smak w ustach lub nudności. Po zakończeniu badania należy pozostać na terenie pracowni przez czas wskazany przez personel. Jeżeli nie obowiązuje ograniczenie płynów, warto zadbać o odpowiednie nawodnienie.

Dokumenty do pobrania