Rezonans magnetyczny płodu

Zalecenia dotyczące posiłków i płynów są przekazywane podczas rejestracji i uwzględniają stan ciężarnej, zwłaszcza cukrzycę lub nasilone nudności. Standardowe MR płodu bez kontrastu nie wymaga rutynowo kilkudniowej diety lekkostrawnej ani stosowania środków przeczyszczających. Przerwy w jedzeniu i piciu nie należy przedłużać samodzielnie.

Leki zalecone w ciąży przyjmuje się według dotychczasowego schematu, o ile lekarz prowadzący nie zaleci inaczej. Zmiany dawkowania, szczególnie leków stosowanych w cukrzycy, wymagają wcześniejszego ustalenia. Leków uspokajających nie należy przyjmować bez zalecenia lekarza.

Do badania odpowiednia jest wygodna odzież bez metalowych zapięć, ozdób, fiszbin i włókien metalicznych. Przed wejściem do pomieszczenia z aparatem należy zdjąć biżuterię, zegarek, okulary, aparat słuchowy oraz wyjmowane protezy zębowe. Zalecane jest przyjście bez makijażu i kosmetyków zawierających metaliczne drobiny. W razie potrzeby personel przekazuje informacje o zmianie odzieży.

Telefon, klucze, karty płatnicze oraz pozostałe przedmioty metalowe i elektroniczne pozostają poza pomieszczeniem z aparatem, w wyznaczonym miejscu. Silne pole magnetyczne może przyciągać niektóre przedmioty i zakłócać działanie urządzeń, dlatego ich pozostawienie jest częścią przygotowania do bezpiecznego badania.

Podczas rejestracji należy podać tydzień ciąży i powód skierowania na MR oraz zgłosić implanty, metalowe ciała obce, przebyte operacje i klaustrofobię. Istotne są również dolegliwości utrudniające pozostawanie w pozycji leżącej. Kwalifikacja uwzględnia stan ciężarnej oraz wyniki specjalistycznego USG prenatalnego.

Na wizytę należy zgłosić się co najmniej 15 minut przed wyznaczoną godziną. Ten czas pozwala dopełnić formalności i wypełnić ankietę bezpieczeństwa MR. Jej omówienie z personelem jest częścią kwalifikacji do badania.

Na badanie należy zabrać:
• dokument tożsamości,
• skierowanie lub zalecenie lekarza prowadzącego diagnostykę prenatalną z określeniem problemu wymagającego oceny,
• kartę ciąży, wyniki specjalistycznego USG prenatalnego i pozostałą dokumentację dotyczącą ocenianej nieprawidłowości,
• dokumentację wszczepionych implantów i urządzeń, zawierającą nazwę, model oraz warunki dopuszczenia do MR, a po operacji także kartę informacyjną leczenia szpitalnego,
• dodatkowe wyniki wskazane podczas kwalifikacji; standardowe MR płodu bez kontrastu nie wymaga rutynowo oznaczenia kreatyniny.
Kwalifikacja do MR płodu opiera się na wskazaniach medycznych i wcześniejszej diagnostyce prenatalnej. Termin badania oraz wymagania dotyczące skierowania i dokumentacji są ustalane przed wizytą.

Obrazowanie trwa zwykle kilkadziesiąt minut. Czas zależy od ocenianych struktur i ruchów płodu; może być potrzebne powtórzenie części sekwencji. Przewidywany czas badania i całej wizyty jest ustalany podczas rejestracji.

Celem ustalenia terminu badania konieczna jest wcześniejsza rejestracja osobista, telefoniczna lub on-line.

• wszczepionych u ciężarnej urządzeń i implantów oznaczonych jako MR Unsafe, czyli stwarzających zagrożenie w środowisku rezonansu magnetycznego,
• metalowych ciał obcych w obrębie oczodołu lub gałki ocznej ciężarnej, które mogą ulec przemieszczeniu w polu magnetycznym,
• innych elementów w ciele ciężarnej, których obecność uniemożliwia bezpieczne przeprowadzenie MR.
Przed badaniem personel ocenia ankietę bezpieczeństwa i dokumentację wszczepionych urządzeń lub metalowych ciał obcych. Brak informacji o rodzaju implantu wymaga ich uzupełnienia i oceny bezpieczeństwa przed rozpoczęciem obrazowania.

Sama ciąża nie jest przeciwwskazaniem do rezonansu magnetycznego wykonywanego przy uzasadnionych wskazaniach. MR płodu nie wykorzystuje promieniowania jonizującego i standardowo odbywa się bez dożylnego środka kontrastowego zawierającego gadolin.

Kwalifikacja uwzględnia wyniki specjalistycznego USG prenatalnego, tydzień ciąży oraz pytanie, na które ma odpowiedzieć badanie. MR płodu wykonuje się najczęściej w drugim lub trzecim trymestrze. Pierwszy trymestr nie stanowi bezwzględnego przeciwwskazania do MR bez kontrastu, jednak zasadność i termin obrazowania wymagają indywidualnej decyzji lekarza.
Wszczepiony u ciężarnej rozrusznik serca, neurostymulator lub inny implant wymaga odrębnej oceny. Możliwość wykonania MR zależy od konkretnego urządzenia i warunków bezpiecznego badania. Niektóre przypadki wymagają specjalistycznego nadzoru w odpowiednio przygotowanym ośrodku.
Klaustrofobię, ból lub trudności w pozostawaniu w pozycji leżącej należy zgłosić przed wizytą. Ułożenie ciężarnej i przebieg obrazowania dostosowuje się do etapu ciąży, stanu zdrowia oraz samopoczucia. Ewentualne zastosowanie leków uspokajających wymaga odrębnej decyzji medycznej.

Na wizytę należy zgłosić się około 15 minut przed wyznaczoną godziną badania. Ten czas służy dopełnieniu formalności i wypełnieniu kwestionariusza medycznego. Podczas rejestracji należy przedstawić dokumentację ciąży, wyniki USG prenatalnego oraz skierowanie lub zalecenie lekarza, zgodnie z ustaleniami kwalifikacji.

Przed badaniem personel omawia ankietę bezpieczeństwa i dokumentację prenatalną oraz wyjaśnia przebieg obrazowania i sposób zgłaszania dolegliwości. Przedmioty metalowe i elektroniczne pozostają poza pomieszczeniem z aparatem. Do standardowego MR płodu bez kontrastu nie jest potrzebne wkłucie dożylne.

Obrazy ocenia lekarz radiolog z doświadczeniem w diagnostyce MR płodu. Zapis obrazów na płycie CD jest wydawany po badaniu, a opis udostępniany w formie papierowej lub w Portalu Pacjenta. Termin jego dostępności podaje pracownia. Wynik może odebrać także osoba pisemnie upoważniona. Dalsze postępowanie ustala lekarz prowadzący diagnostykę prenatalną po ocenie MR, USG i pozostałej dokumentacji.

Ciężarna układa się na stole aparatu w pozycji dobranej do etapu ciąży i samopoczucia, na plecach lub na boku. Nad brzuchem umieszczana jest cewka odbierająca sygnał potrzebny do utworzenia obrazów. Elektroradiolog wykonuje krótkie sekwencje dostosowane do położenia płodu. Ruchy dziecka mogą wymagać powtórzenia części obrazowania.
Pracy aparatu towarzyszą głośne dźwięki, dlatego ciężarna otrzymuje ochronniki słuchu. Przez cały czas pozostaje pod obserwacją personelu i może zgłaszać dyskomfort przez system komunikacji. Standardowe MR płodu odbywa się bez podania środka kontrastowego.
Po badaniu bez leków uspokajających można zazwyczaj wrócić do codziennych zajęć, zgodnie z zaleceniami lekarza prowadzącego ciążę. Jeśli podczas badania podano leki, personel przekazuje dodatkowe zalecenia dotyczące dalszego postępowania.