Tomografia komputerowa żeber dostarcza szczegółowych obrazów kostnych ścian klatki piersiowej. Może pomóc ustalić położenie i liczbę złamań po rozległym urazie lub wyjaśnić charakter zmiany żebra widocznej we wcześniejszym badaniu. O wykonaniu tomografii i zakresie obrazowania decyduje lekarz na podstawie objawów oraz wyników dotychczasowej diagnostyki.

 

Co pozwala ocenić tomografia komputerowa żeber?

Obrazy przekrojowe i rekonstrukcje umożliwiają ocenę przebiegu żeber, ciągłości kości oraz położenia odłamów. Zależnie od zakresu badania można jednocześnie uwidocznić sąsiednie struktury klatki piersiowej, lecz ocena żeber i diagnostyka płuc nie są tym samym wskazaniem. Przy ocenie samych kości zwykle nie potrzeba dożylnego kontrastu. Jeśli lekarz podejrzewa uszkodzenia narządów klatki piersiowej lub zmianę w tkankach miękkich, może zaplanować inny zakres badania i odpowiedni protokół.

Kiedy lekarz może zlecić badanie żeber?

Tomografia bywa przydatna po poważniejszym urazie, gdy trzeba dokładniej ocenić mnogie złamania lub sprawdzić, czy występują inne obrażenia klatki piersiowej. Może też pomóc w diagnostyce podejrzanej zmiany kostnej albo złamania bez wyraźnego urazu. Przy niewielkim urazie ograniczonym do żeber badanie tomograficzne zazwyczaj nie jest pierwszym wyborem. Sam ból międzyżebrowy ma wiele przyczyn i wymaga oceny lekarskiej przed wyborem metody obrazowania. Nasilająca się duszność po urazie klatki piersiowej wymaga pilnej pomocy medycznej.

  • Posiłki

    Na 6 godzin przed badaniem nie spożywać pokarmów. Do 3 godzin przed badaniem można pic płyny klarowne jak woda niegazowana i herbata. W przypadku badania jamy brzusznej dodatkowo na 4 dni przed badaniem należy przejść na dietę lekkostrawną i stosować ziołowe środki przeczyszczające.
    W przeddzień badania należy dobrze nawodnić organizm, najlepiej wypić dodatkowo 1-1,5 litra niegazowanej wody mineralnej.

  • Ankieta

    Na badanie należy przyjść co najmniej 20 minut przed wyznaczonym terminem celem dopełnienia formalności i wypełnienia ankiety medycznej

  • CHORZY NA CUKRZYCĘ – ZALECENIA

    Zalecenia dla chorych na cukrzycę, którzy mają mieć́ podany środek kontrastowy:

    Pacjenci z metforminą:
    Pacjenci leczeni metforminą – jak Avamina, Etform, Formetic, Glucophage, Glucophage XR, Gluformin, Metfogamma, Metformax, Metformax SR, Metformin Galena, Metifor, Metral, Siofor powinni odstawić metforminę na 48 godzin przed i po badaniu.
    Pacjenci z insuliną:
    Jeżeli Pacjent przyjmuje insulinę i ma zaplanowane badanie:
    przed godz. 12:00 – nie przyjmuje insuliny i powinien być na czczo (pije wodę)
    po godz. 12:00 – o godz. 7:00 przyjmuje insulinę i powinien zjeść lekkie śniadanie (do godz. 8:00 rano)

  • Dokumenty
    Należy ze sobą zabrać:

    • Dokument tożsamości.
    • Skierowanie na badanie.
    • Wyniki wcześniejszych badań (płyty i opisy), karty informacyjne zabiegów operacyjnych.
    • W przypadku badania z kontrastem konieczne jest posiadanie wyniku badania kreatyniny nie starsze niż 7 dni.
    • Pacjenci z chorobami tarczycy (nadczynność́) powinni mieć́ oznaczony poziom TSH i FT4.
    • Pacjenci chorzy na astmę powinni zabrać ze sobą leki wziewne.

  • Czas

    Badanie trwa 10 do 20 min zależnie od jego rodzaju i badanej okolicy. Pacjent w trakcie badania musi leżeć nieruchomo.

  • Rejestracja

    Celem ustalenia terminu badania konieczna jest wcześniejsza rejestracja osobista, telefoniczna lub on-line.

  • Przeciwwskazanie bezwzględne:
    Ciąża

    Ponieważ promieniowanie rentgenowskie jest szczególnie szkodliwe dla nienarodzonego dziecka, badania TK u kobiet w ciąży mogą być przeprowadzane tylko w pilnych wyjątkowych przypadkach medycznych. Kobiety są zawsze pytane z góry, czy są w ciąży, czy mogą być. W przypadku wątpliwości najpierw wyklucza się ciążę lub wybiera alternatywną metodę bez ekspozycji na promieniowanie (MRI, ultradźwięki).

  • Przeciwwskazania do badania z użyciem środków kontrastowych:

    Jeśli badanie ma być wykonane z kontrastem, przed jego podaniem należy poinformować personel o:
    • wcześniejszej reakcji na środek kontrastowy i jej objawach,
    • chorobie nerek,
    • nadczynności tarczycy lub planowanym leczeniu jodem promieniotwórczym,
    • astmie, chorobie serca lub niewydolności oddechowej.
    Informacje te są potrzebne do oceny bezpieczeństwa podania kontrastu. Sama obecność wymienionej choroby nie zawsze wyklucza badanie.

  • Ocena wskazań:

    Przy niewielkim urazie żeber tomografia nie jest zwykle pierwszym badaniem. Lekarz ocenia potrzebę obrazowania na podstawie mechanizmu urazu, wyniku badania pacjenta i podejrzenia powikłań. Przy rozległym urazie zakres może obejmować nie tylko kości, ale również narządy klatki piersiowej. U dzieci szczególną uwagę zwraca się na uzasadnienie ekspozycji na promieniowanie.

  • Uwaga! Po badaniu z kontrastem:

    W okresie 24 godzin po badaniu z kontrastem należy wypić 1,5-2 litrów płynów. Kobiety karmiące piersią nie powinny karmić dziecka piersią w ciągu najbliższych 24 godzin, a ściągnięty pokarm powinien być wydalony.

  • Rejestracja

    Na umówioną wizytę należy zgłosić się ok. 20 min przed ustaloną godziną badania. Podczas rejestracji należy wypełnić odpowiedni kwestionariusz oraz przedstawić skierowanie na badanie. W przypadku badań z kontrastem należy dodatkowo przedstawić aktualny wynik badania poziomu kreatyniny, a w przypadku chorób tarczycy – wynik badania TSH

  • Przygotowanie do badania

    Przed skanowaniem należy usunąć z okolicy klatki piersiowej metalowe przedmioty, które mogą zakłócać obraz. Ubranie bez takich elementów zwykle może pozostać na pacjencie. Jeżeli przewidziano podanie kontrastu, zakłada się wkłucie dożylne.

  • Wyniki badania

    Po wynik badania TK należy zgłosić się osobiście lub pobrać z Portalu Pacjenta. Odbiór wyniku przez osobę trzecią możliwy jest na podstawie pisemnego upoważnienia wydanego przez pacjenta.

  • Badanie

    Badanie jest wykonywane przez technika radiologii. Pacjent zostaje wprowadzony do pomieszczenia z aparatem tomografu komputerowego, kładzie się na specjalnym stole, który wjeżdża do tunelu aparatu i skanuje okolicę badaną ciała. W tym czasie należy pozostać nieruchomo. Personel medyczny w trakcie badania opuszcza pomieszczenie i jest obecny w sterowni, w której obsługuje aparat i monitoruje pacjenta. Badanie jest bezbolesne, jakkolwiek niekiedy pacjenci mogą mieć nieprzyjemne odczucia po podaniu środka kontrastowego.
    Po badaniu z podaniem środka kontrastowego pacjent dla bezpieczeństwa pozostaje do 1-1,5 godz. na terenie pracowni. Jeśli nie wystąpią działania niepożądane, pacjent może opuścić teren placówki. Jeśli był podawany kontrast, w okresie 48 godzin po badaniu należy wypić 1,5-2 litrów płynów. Kobieta karmiąca piersią po podaniu środka kontrastowego, nie powinna karmić dziecka w ciągu 24 godzin po badaniu.

Przygotowanie do badania
  • Posiłki

    Na 6 godzin przed badaniem nie spożywać pokarmów. Do 3 godzin przed badaniem można pic płyny klarowne jak woda niegazowana i herbata. W przypadku badania jamy brzusznej dodatkowo na 4 dni przed badaniem należy przejść na dietę lekkostrawną i stosować ziołowe środki przeczyszczające.
    W przeddzień badania należy dobrze nawodnić organizm, najlepiej wypić dodatkowo 1-1,5 litra niegazowanej wody mineralnej.

  • Ankieta

    Na badanie należy przyjść co najmniej 20 minut przed wyznaczonym terminem celem dopełnienia formalności i wypełnienia ankiety medycznej

  • CHORZY NA CUKRZYCĘ – ZALECENIA

    Zalecenia dla chorych na cukrzycę, którzy mają mieć́ podany środek kontrastowy:

    Pacjenci z metforminą:
    Pacjenci leczeni metforminą – jak Avamina, Etform, Formetic, Glucophage, Glucophage XR, Gluformin, Metfogamma, Metformax, Metformax SR, Metformin Galena, Metifor, Metral, Siofor powinni odstawić metforminę na 48 godzin przed i po badaniu.
    Pacjenci z insuliną:
    Jeżeli Pacjent przyjmuje insulinę i ma zaplanowane badanie:
    przed godz. 12:00 – nie przyjmuje insuliny i powinien być na czczo (pije wodę)
    po godz. 12:00 – o godz. 7:00 przyjmuje insulinę i powinien zjeść lekkie śniadanie (do godz. 8:00 rano)

  • Dokumenty
    Należy ze sobą zabrać:

    • Dokument tożsamości.
    • Skierowanie na badanie.
    • Wyniki wcześniejszych badań (płyty i opisy), karty informacyjne zabiegów operacyjnych.
    • W przypadku badania z kontrastem konieczne jest posiadanie wyniku badania kreatyniny nie starsze niż 7 dni.
    • Pacjenci z chorobami tarczycy (nadczynność́) powinni mieć́ oznaczony poziom TSH i FT4.
    • Pacjenci chorzy na astmę powinni zabrać ze sobą leki wziewne.

  • Czas

    Badanie trwa 10 do 20 min zależnie od jego rodzaju i badanej okolicy. Pacjent w trakcie badania musi leżeć nieruchomo.

  • Rejestracja

    Celem ustalenia terminu badania konieczna jest wcześniejsza rejestracja osobista, telefoniczna lub on-line.

Przeciwwskazania
  • Przeciwwskazanie bezwzględne:
    Ciąża

    Ponieważ promieniowanie rentgenowskie jest szczególnie szkodliwe dla nienarodzonego dziecka, badania TK u kobiet w ciąży mogą być przeprowadzane tylko w pilnych wyjątkowych przypadkach medycznych. Kobiety są zawsze pytane z góry, czy są w ciąży, czy mogą być. W przypadku wątpliwości najpierw wyklucza się ciążę lub wybiera alternatywną metodę bez ekspozycji na promieniowanie (MRI, ultradźwięki).

  • Przeciwwskazania do badania z użyciem środków kontrastowych:

    Jeśli badanie ma być wykonane z kontrastem, przed jego podaniem należy poinformować personel o:
    • wcześniejszej reakcji na środek kontrastowy i jej objawach,
    • chorobie nerek,
    • nadczynności tarczycy lub planowanym leczeniu jodem promieniotwórczym,
    • astmie, chorobie serca lub niewydolności oddechowej.
    Informacje te są potrzebne do oceny bezpieczeństwa podania kontrastu. Sama obecność wymienionej choroby nie zawsze wyklucza badanie.

  • Ocena wskazań:

    Przy niewielkim urazie żeber tomografia nie jest zwykle pierwszym badaniem. Lekarz ocenia potrzebę obrazowania na podstawie mechanizmu urazu, wyniku badania pacjenta i podejrzenia powikłań. Przy rozległym urazie zakres może obejmować nie tylko kości, ale również narządy klatki piersiowej. U dzieci szczególną uwagę zwraca się na uzasadnienie ekspozycji na promieniowanie.

  • Uwaga! Po badaniu z kontrastem:

    W okresie 24 godzin po badaniu z kontrastem należy wypić 1,5-2 litrów płynów. Kobiety karmiące piersią nie powinny karmić dziecka piersią w ciągu najbliższych 24 godzin, a ściągnięty pokarm powinien być wydalony.

Przebieg badania
  • Rejestracja

    Na umówioną wizytę należy zgłosić się ok. 20 min przed ustaloną godziną badania. Podczas rejestracji należy wypełnić odpowiedni kwestionariusz oraz przedstawić skierowanie na badanie. W przypadku badań z kontrastem należy dodatkowo przedstawić aktualny wynik badania poziomu kreatyniny, a w przypadku chorób tarczycy – wynik badania TSH

  • Przygotowanie do badania

    Przed skanowaniem należy usunąć z okolicy klatki piersiowej metalowe przedmioty, które mogą zakłócać obraz. Ubranie bez takich elementów zwykle może pozostać na pacjencie. Jeżeli przewidziano podanie kontrastu, zakłada się wkłucie dożylne.

  • Wyniki badania

    Po wynik badania TK należy zgłosić się osobiście lub pobrać z Portalu Pacjenta. Odbiór wyniku przez osobę trzecią możliwy jest na podstawie pisemnego upoważnienia wydanego przez pacjenta.

  • Badanie

    Badanie jest wykonywane przez technika radiologii. Pacjent zostaje wprowadzony do pomieszczenia z aparatem tomografu komputerowego, kładzie się na specjalnym stole, który wjeżdża do tunelu aparatu i skanuje okolicę badaną ciała. W tym czasie należy pozostać nieruchomo. Personel medyczny w trakcie badania opuszcza pomieszczenie i jest obecny w sterowni, w której obsługuje aparat i monitoruje pacjenta. Badanie jest bezbolesne, jakkolwiek niekiedy pacjenci mogą mieć nieprzyjemne odczucia po podaniu środka kontrastowego.
    Po badaniu z podaniem środka kontrastowego pacjent dla bezpieczeństwa pozostaje do 1-1,5 godz. na terenie pracowni. Jeśli nie wystąpią działania niepożądane, pacjent może opuścić teren placówki. Jeśli był podawany kontrast, w okresie 48 godzin po badaniu należy wypić 1,5-2 litrów płynów. Kobieta karmiąca piersią po podaniu środka kontrastowego, nie powinna karmić dziecka w ciągu 24 godzin po badaniu.

Dokumenty do pobrania