Na czym polega badanie MR ślinianek?

Rezonans magnetyczny ślinianek to nieinwazyjne badanie, które pozwala dokładnie ocenić ślinianki przyuszne, podżuchwowe i podjęzykowe oraz otaczające je tkanki. Nie wykorzystuje promieniowania jonizującego i umożliwia zobrazowanie zarówno powierzchownych, jak i głębiej położonych części gruczołów.

Lekarz może zlecić MR między innymi przy podejrzeniu guza ślinianki, aby określić jego rozległość i położenie względem sąsiednich struktur, a także w przypadku nawracających lub nietypowych stanów zapalnych oraz wybranych zaburzeń przewodów ślinowych. Badanie pozwala ocenić głęboki płat ślinianki przyusznej, głębiej położone przestrzenie szyi i ewentualne szerzenie się zmiany wzdłuż nerwów. Może być również wykorzystywane do kontroli po leczeniu.

W przypadku wyczuwalnej powierzchownej zmiany, zapalenia lub podejrzenia kamicy ślinianek pierwszym badaniem często jest USG. Tomografia komputerowa może być szczególnie pomocna w wykrywaniu zwapniałych złogów i ocenie ostrych powikłań. MR uzupełnia diagnostykę, gdy potrzebna jest dokładniejsza ocena tkanek miękkich i rozległości procesu. Przy suchości w ustach lub podejrzeniu zespołu Sjögrena konieczna jest szersza diagnostyka, ponieważ rezonans nie zastępuje badań laboratoryjnych, USG ani konsultacji specjalistycznej. Sam obraz MR nie zawsze pozwala rozstrzygnąć, czy zmiana jest łagodna, czy złośliwa. W części przypadków potrzebna jest biopsja. Środek kontrastowy zawierający gadolin podaje się zależnie od wskazania i przyjętego protokołu badania.

  • Posiłki

    Przez 4 godziny przed badaniem nie należy jeść ani pić. Jeśli ze względów zdrowotnych konieczne jest regularne przyjmowanie posiłków lub płynów, sposób przygotowania należy wcześniej uzgodnić z rejestracją.

  • Leki

    Leki przyjmowane na stałe można zażyć tak jak zwykle, chyba że lekarz lub personel pracowni zaleci inaczej. W przypadku cukrzycy lub innych chorób wymagających regularnych posiłków sposób przygotowania należy uzgodnić podczas rejestracji.

  • Ubranie

    Najlepiej wybrać wygodne ubranie bez metalowych elementów, takich jak zamki, napy, haftki, guziki czy ozdoby. Przed wejściem do pomieszczenia z aparatem trzeba zdjąć okulary, biżuterię, zegarek, aparat słuchowy, spinki oraz ruchome protezy zębowe.

    Twarz i szyja powinny być bez makijażu oraz kosmetyków zawierających metaliczne drobiny. Przed badaniem trzeba również zdjąć ruchome protezy, wyjmowane aparaty ortodontyczne oraz metalowe spinki, wsuwki i ozdoby do włosów.

  • Przedmioty

    Do pomieszczenia z aparatem MR nie można wnosić telefonu, kluczy, monet, kart płatniczych, zegarka, biżuterii ani innych metalowych lub elektronicznych przedmiotów. Przed badaniem można pozostawić je w wyznaczonym miejscu.

  • Uwaga!

    Już podczas zapisywania się na badanie należy poinformować personel o wszczepionych urządzeniach i implantach, metalowych elementach w organizmie, przebytych operacjach oraz możliwości pozostawania metalowych opiłków w okolicy oczu. Trzeba również zgłosić stały aparat ortodontyczny, implanty zębowe i rozległe uzupełnienia protetyczne. Zwykle nie wykluczają one badania, ale mogą pogorszyć jakość obrazu w okolicy ślinianek.

    Należy także poinformować o ciąży lub jej podejrzeniu, chorobach nerek, wcześniejszych reakcjach na środki kontrastowe oraz nasilonej klaustrofobii. Informacje te pozwalają odpowiednio i bezpiecznie zaplanować badanie.

  • Ankieta

    Na badanie należy przyjść co najmniej 15 minut przed wyznaczonym terminem celem dopełnienia formalności i wypełnienia ankiety medycznej.

  • Dokumenty

    Należy ze sobą zabrać:

    • dokument tożsamości.
    • skierowanie na badanie (o ile jest wystawione).
    • wszystkie wypisy szpitalne, dokumentację laryngologiczną, stomatologiczną, reumatologiczną lub onkologiczną, wyniki wcześniejszego USG, biopsji i badania histopatologicznego oraz wcześniejsze badania TK lub MR głowy i szyi, zarówno opisy, jak i obrazy;
    • dokumentację wszczepionych urządzeń i implantów z nazwą, modelem oraz informacją producenta o bezpieczeństwie w środowisku MR;
    • aktualny wynik kreatyniny, jeśli badanie ma być wykonane z kontrastem, zgodnie z terminem ważności podanym przez rejestrację.

    Na badanie MR nie jest wymagane skierowanie, z wyjątkiem badań wykonywanych u małych dzieci oraz kobiet w ciąży. Jeśli trzeba doprecyzować zakres badania lub ustalić, czy konieczne będzie podanie kontrastu, można skorzystać z konsultacji lekarskiej i uzyskać skierowanie na miejscu.

  • Czas

    Czas badania zależy od jego zakresu i zastosowanego protokołu. Zwykle trwa od 15 do 60 minut. Podczas wykonywania obrazów trzeba pozostać nieruchomo, aby uzyskane obrazy były czytelne.

  • Termin

    Celem ustalenia terminu badania konieczna jest wcześniejsza rejestracja osobista, telefoniczna lub on-line.

  • Kiedy nie można wykonać rezonansu magnetycznego?

    •
    gdy w organizmie znajduje się urządzenie lub implant oznaczone przez producenta jako niebezpieczne w środowisku rezonansu magnetycznego, czyli MR Unsafe;
    •
    gdy potwierdzono obecność ferromagnetycznego ciała obcego w obrębie oczodołu lub gałki ocznej;
    •
    gdy w organizmie znajdują się inne metalowe elementy, których położenie lub właściwości mogłyby stwarzać zagrożenie w silnym polu magnetycznym.

    Jeżeli nie ma informacji o rodzaju wszczepionego urządzenia lub implantu, badanie może zostać odroczone do czasu uzyskania dokumentacji i potwierdzenia warunków jego bezpiecznego wykonania.

  • Co nie jest przeciwwskazaniem do wykonania badania?

    •
    implanty zębowe, wypełnienia i mosty protetyczne, chociaż mogą wpływać na jakość obrazu;
    •
    karmienie piersią; również po podaniu środka kontrastowego zawierającego gadolin rutynowe przerywanie karmienia nie jest uznawane za konieczne.

    Rozrusznik serca, stent, klips naczyniowy lub implant ortopedyczny nie wykluczają automatycznie wykonania rezonansu magnetycznego. Możliwość przeprowadzenia badania zależy od konkretnego modelu urządzenia, jego oznaczenia oraz warunków bezpieczeństwa określonych przez producenta.

  • O czym należy poinformować personel przed badaniem?

    Przed badaniem należy zgłosić wszystkie wszczepione urządzenia, implanty, metalowe elementy oraz wcześniejsze urazy związane z metalem. Do pomieszczenia z aparatem MR można wprowadzać wyłącznie przedmioty uznane za bezpieczne w środowisku rezonansu lub dopuszczone warunkowo, zgodnie z wymaganiami producenta.

    Ostateczną decyzję o wykonaniu badania podejmuje personel pracowni na podstawie ankiety bezpieczeństwa, wywiadu oraz dostępnej dokumentacji. Jeżeli istnieje podejrzenie, że w okolicy oka może znajdować się metalowy opiłek, przed rezonansem może być konieczne dodatkowe badanie obrazowe, które pozwoli wykluczyć obecność ciała obcego.

    Czy rezonans można wykonać w ciąży i podczas karmienia piersią?

    Ciąża nie wyklucza automatycznie badania MR bez kontrastu. Rezonans wykonuje się jednak tylko wtedy, gdy jest medycznie uzasadniony, a badania nie można bezpiecznie odłożyć lub zastąpić inną metodą. W pracowni wymagane jest skierowanie na badanie MR wykonywane w czasie ciąży.

    Środek kontrastowy zawierający gadolin stosuje się w ciąży wyłącznie w wyjątkowych sytuacjach, po indywidualnej ocenie korzyści i ryzyka. Karmienie piersią nie stanowi przeciwwskazania do rezonansu ani do podania gadolinu. Zgodnie z aktualnymi zaleceniami nie ma potrzeby rutynowego przerywania karmienia.

  • Rejestracja

    Na umówione badanie należy zgłosić się około 15 minut przed wyznaczoną godziną. Podczas rejestracji wypełniana jest ankieta bezpieczeństwa MR oraz przedstawiane są potrzebne dokumenty i wcześniejsze wyniki badań. Jeśli zaplanowano podanie kontrastu, należy również okazać aktualny wynik kreatyniny zgodnie z informacją przekazaną przez rejestrację.

  • Przygotowanie do badania

    Przed wejściem do pracowni należy pozostawić metalowe i elektroniczne przedmioty w wyznaczonym miejscu. Trzeba również zdjąć wyjmowane elementy stomatologiczne i części garderoby zawierające metal. Twarz i szyja powinny być bez kosmetyków z metalicznymi drobinami. Jeśli badanie ma być wykonane z kontrastem, po ocenie bezpieczeństwa personel założy wkłucie dożylne.

  • Wyniki badania

    Wynik badania można odebrać osobiście lub pobrać z Portalu Pacjenta. Może go również odebrać osoba posiadająca pisemne upoważnienie. Informacja o terminie i sposobie udostępnienia opisu oraz obrazów jest przekazywana podczas rejestracji.

  • Badanie

    Badanie wykonuje elektroradiolog. Osoba badana leży na plecach na stole aparatu, a głowa i szyja są ułożone w specjalnej cewce, która umożliwia uzyskanie dokładnych obrazów. Następnie stół przesuwa się do tunelu rezonansu. W trakcie badania trzeba pozostać nieruchomo i ograniczyć ruchy głowy oraz połykanie, ponieważ każdy ruch może pogorszyć jakość obrazów.

    Podczas pracy aparat wydaje głośne, rytmiczne dźwięki. Na czas badania udostępniane są ochronniki słuchu, a personel przez cały czas obserwuje badanie ze sterowni i pozostaje w kontakcie przez interkom. W zależności od wskazania część obrazów może zostać wykonana przed dożylnym podaniem środka kontrastowego, a część po jego podaniu.

    Po badaniu bez kontrastu można zazwyczaj od razu wrócić do codziennych zajęć. Jeśli podano kontrast, personel poinformuje, czy potrzebna jest krótka obserwacja. W przypadku zastosowania leku uspokajającego lub znieczulenia obowiązują osobne zalecenia dotyczące bezpiecznego powrotu do domu.

Przygotowanie do badania
  • Posiłki

    Przez 4 godziny przed badaniem nie należy jeść ani pić. Jeśli ze względów zdrowotnych konieczne jest regularne przyjmowanie posiłków lub płynów, sposób przygotowania należy wcześniej uzgodnić z rejestracją.

  • Leki

    Leki przyjmowane na stałe można zażyć tak jak zwykle, chyba że lekarz lub personel pracowni zaleci inaczej. W przypadku cukrzycy lub innych chorób wymagających regularnych posiłków sposób przygotowania należy uzgodnić podczas rejestracji.

  • Ubranie

    Najlepiej wybrać wygodne ubranie bez metalowych elementów, takich jak zamki, napy, haftki, guziki czy ozdoby. Przed wejściem do pomieszczenia z aparatem trzeba zdjąć okulary, biżuterię, zegarek, aparat słuchowy, spinki oraz ruchome protezy zębowe.

    Twarz i szyja powinny być bez makijażu oraz kosmetyków zawierających metaliczne drobiny. Przed badaniem trzeba również zdjąć ruchome protezy, wyjmowane aparaty ortodontyczne oraz metalowe spinki, wsuwki i ozdoby do włosów.

  • Przedmioty

    Do pomieszczenia z aparatem MR nie można wnosić telefonu, kluczy, monet, kart płatniczych, zegarka, biżuterii ani innych metalowych lub elektronicznych przedmiotów. Przed badaniem można pozostawić je w wyznaczonym miejscu.

  • Uwaga!

    Już podczas zapisywania się na badanie należy poinformować personel o wszczepionych urządzeniach i implantach, metalowych elementach w organizmie, przebytych operacjach oraz możliwości pozostawania metalowych opiłków w okolicy oczu. Trzeba również zgłosić stały aparat ortodontyczny, implanty zębowe i rozległe uzupełnienia protetyczne. Zwykle nie wykluczają one badania, ale mogą pogorszyć jakość obrazu w okolicy ślinianek.

    Należy także poinformować o ciąży lub jej podejrzeniu, chorobach nerek, wcześniejszych reakcjach na środki kontrastowe oraz nasilonej klaustrofobii. Informacje te pozwalają odpowiednio i bezpiecznie zaplanować badanie.

  • Ankieta

    Na badanie należy przyjść co najmniej 15 minut przed wyznaczonym terminem celem dopełnienia formalności i wypełnienia ankiety medycznej.

  • Dokumenty

    Należy ze sobą zabrać:

    • dokument tożsamości.
    • skierowanie na badanie (o ile jest wystawione).
    • wszystkie wypisy szpitalne, dokumentację laryngologiczną, stomatologiczną, reumatologiczną lub onkologiczną, wyniki wcześniejszego USG, biopsji i badania histopatologicznego oraz wcześniejsze badania TK lub MR głowy i szyi, zarówno opisy, jak i obrazy;
    • dokumentację wszczepionych urządzeń i implantów z nazwą, modelem oraz informacją producenta o bezpieczeństwie w środowisku MR;
    • aktualny wynik kreatyniny, jeśli badanie ma być wykonane z kontrastem, zgodnie z terminem ważności podanym przez rejestrację.

    Na badanie MR nie jest wymagane skierowanie, z wyjątkiem badań wykonywanych u małych dzieci oraz kobiet w ciąży. Jeśli trzeba doprecyzować zakres badania lub ustalić, czy konieczne będzie podanie kontrastu, można skorzystać z konsultacji lekarskiej i uzyskać skierowanie na miejscu.

  • Czas

    Czas badania zależy od jego zakresu i zastosowanego protokołu. Zwykle trwa od 15 do 60 minut. Podczas wykonywania obrazów trzeba pozostać nieruchomo, aby uzyskane obrazy były czytelne.

  • Termin

    Celem ustalenia terminu badania konieczna jest wcześniejsza rejestracja osobista, telefoniczna lub on-line.

Przeciwwskazania

  • Kiedy nie można wykonać rezonansu magnetycznego?

    •
    gdy w organizmie znajduje się urządzenie lub implant oznaczone przez producenta jako niebezpieczne w środowisku rezonansu magnetycznego, czyli MR Unsafe;
    •
    gdy potwierdzono obecność ferromagnetycznego ciała obcego w obrębie oczodołu lub gałki ocznej;
    •
    gdy w organizmie znajdują się inne metalowe elementy, których położenie lub właściwości mogłyby stwarzać zagrożenie w silnym polu magnetycznym.

    Jeżeli nie ma informacji o rodzaju wszczepionego urządzenia lub implantu, badanie może zostać odroczone do czasu uzyskania dokumentacji i potwierdzenia warunków jego bezpiecznego wykonania.

  • Co nie jest przeciwwskazaniem do wykonania badania?

    •
    implanty zębowe, wypełnienia i mosty protetyczne, chociaż mogą wpływać na jakość obrazu;
    •
    karmienie piersią; również po podaniu środka kontrastowego zawierającego gadolin rutynowe przerywanie karmienia nie jest uznawane za konieczne.

    Rozrusznik serca, stent, klips naczyniowy lub implant ortopedyczny nie wykluczają automatycznie wykonania rezonansu magnetycznego. Możliwość przeprowadzenia badania zależy od konkretnego modelu urządzenia, jego oznaczenia oraz warunków bezpieczeństwa określonych przez producenta.

  • O czym należy poinformować personel przed badaniem?

    Przed badaniem należy zgłosić wszystkie wszczepione urządzenia, implanty, metalowe elementy oraz wcześniejsze urazy związane z metalem. Do pomieszczenia z aparatem MR można wprowadzać wyłącznie przedmioty uznane za bezpieczne w środowisku rezonansu lub dopuszczone warunkowo, zgodnie z wymaganiami producenta.

    Ostateczną decyzję o wykonaniu badania podejmuje personel pracowni na podstawie ankiety bezpieczeństwa, wywiadu oraz dostępnej dokumentacji. Jeżeli istnieje podejrzenie, że w okolicy oka może znajdować się metalowy opiłek, przed rezonansem może być konieczne dodatkowe badanie obrazowe, które pozwoli wykluczyć obecność ciała obcego.

    Czy rezonans można wykonać w ciąży i podczas karmienia piersią?

    Ciąża nie wyklucza automatycznie badania MR bez kontrastu. Rezonans wykonuje się jednak tylko wtedy, gdy jest medycznie uzasadniony, a badania nie można bezpiecznie odłożyć lub zastąpić inną metodą. W pracowni wymagane jest skierowanie na badanie MR wykonywane w czasie ciąży.

    Środek kontrastowy zawierający gadolin stosuje się w ciąży wyłącznie w wyjątkowych sytuacjach, po indywidualnej ocenie korzyści i ryzyka. Karmienie piersią nie stanowi przeciwwskazania do rezonansu ani do podania gadolinu. Zgodnie z aktualnymi zaleceniami nie ma potrzeby rutynowego przerywania karmienia.

Przebieg badania

  • Rejestracja

    Na umówione badanie należy zgłosić się około 15 minut przed wyznaczoną godziną. Podczas rejestracji wypełniana jest ankieta bezpieczeństwa MR oraz przedstawiane są potrzebne dokumenty i wcześniejsze wyniki badań. Jeśli zaplanowano podanie kontrastu, należy również okazać aktualny wynik kreatyniny zgodnie z informacją przekazaną przez rejestrację.

  • Przygotowanie do badania

    Przed wejściem do pracowni należy pozostawić metalowe i elektroniczne przedmioty w wyznaczonym miejscu. Trzeba również zdjąć wyjmowane elementy stomatologiczne i części garderoby zawierające metal. Twarz i szyja powinny być bez kosmetyków z metalicznymi drobinami. Jeśli badanie ma być wykonane z kontrastem, po ocenie bezpieczeństwa personel założy wkłucie dożylne.

  • Wyniki badania

    Wynik badania można odebrać osobiście lub pobrać z Portalu Pacjenta. Może go również odebrać osoba posiadająca pisemne upoważnienie. Informacja o terminie i sposobie udostępnienia opisu oraz obrazów jest przekazywana podczas rejestracji.

  • Badanie

    Badanie wykonuje elektroradiolog. Osoba badana leży na plecach na stole aparatu, a głowa i szyja są ułożone w specjalnej cewce, która umożliwia uzyskanie dokładnych obrazów. Następnie stół przesuwa się do tunelu rezonansu. W trakcie badania trzeba pozostać nieruchomo i ograniczyć ruchy głowy oraz połykanie, ponieważ każdy ruch może pogorszyć jakość obrazów.

    Podczas pracy aparat wydaje głośne, rytmiczne dźwięki. Na czas badania udostępniane są ochronniki słuchu, a personel przez cały czas obserwuje badanie ze sterowni i pozostaje w kontakcie przez interkom. W zależności od wskazania część obrazów może zostać wykonana przed dożylnym podaniem środka kontrastowego, a część po jego podaniu.

    Po badaniu bez kontrastu można zazwyczaj od razu wrócić do codziennych zajęć. Jeśli podano kontrast, personel poinformuje, czy potrzebna jest krótka obserwacja. W przypadku zastosowania leku uspokajającego lub znieczulenia obowiązują osobne zalecenia dotyczące bezpiecznego powrotu do domu.

Dokumenty do pobrania