Tomografia komputerowa klatki piersiowej wysokiej rozdzielczości (HRCT)

Tomografia komputerowa klatki piersiowej wysokiej rozdzielczości pozwala ocenić drobne zmiany w tkance płucnej i oskrzelach. Badanie jest wykorzystywane między innymi w diagnostyce włóknienia płuc, chorób śródmiąższowych i rozstrzeni oskrzeli. W Pracowni Tomografii Komputerowej OMEGA Diagnostyka Obrazowa HRCT wykonuje się bez podania środka kontrastowego.

Na czym polega badanie HRCT płuc?

HRCT to skrót od angielskiego określenia High Resolution Computed Tomography, czyli tomografii komputerowej wysokiej rozdzielczości. Aparat wykorzystuje promieniowanie rentgenowskie, a obrazy odtwarzane w cienkich warstwach uwidaczniają szczegóły budowy płuc. Umożliwiają ocenę rozmieszczenia i rozległości zmian śródmiąższowych, cech włóknienia, rozedmy oraz poszerzenia oskrzeli. Podczas skanowania ważne jest krótkie wstrzymanie oddechu zgodnie z poleceniem personelu.

Kiedy lekarz może zlecić badanie HRCT klatki piersiowej?

Lekarz specjalista chorób płuc może zlecić HRCT przy podejrzeniu choroby śródmiąższowej, włóknienia, sarkoidozy, pylicy, rozedmy lub rozstrzeni oskrzeli. Badanie pomaga również ocenić zajęcie płuc w przebiegu chorób tkanki łącznej, na przykład twardziny układowej. Bywa elementem diagnostyki przewlekłej duszności lub kaszlu, gdy badanie lekarskie i wcześniejsze wyniki wskazują na potrzebę szczegółowej oceny płuc. Porównanie z poprzednimi obrazami pozwala określić, czy zmiany postępują lub ustępują podczas leczenia.

  • Posiłki

    HRCT wykonywane bez kontrastu zwykle nie wymaga pozostawania na czczo. Można jeść i pić jak zwykle, chyba że podczas rejestracji przekazano inne zalecenia związane z zaplanowanym badaniem. Nie jest potrzebne przygotowanie jelit ani stosowanie środków przeczyszczających.

  • Ankieta

    Na badanie należy przyjść co najmniej 20 minut przed wyznaczonym terminem celem dopełnienia formalności i wypełnienia ankiety medycznej

  • CHORZY NA CUKRZYCĘ – ZALECENIA

    HRCT bez kontrastu nie wymaga odstawienia metforminy z powodu badania. Nie należy samodzielnie zmieniać dawek insuliny ani innych leków przeciwcukrzycowych. Jeśli zaplanowano dodatkowe badanie wymagające pozostawania na czczo lub podania kontrastu, sposób przyjmowania leków i posiłków należy ustalić z lekarzem.

  • Dokumenty
    Na badanie należy zabrać:
    • dokument tożsamości i skierowanie,
    • opisy i obrazy wcześniejszych badań klatki piersiowej,
    • dokumentację leczenia chorób płuc i dostępne wyniki badań czynnościowych,
    • stosowane leki wziewne, jeśli są przyjmowane.
    Wynik kreatyniny nie jest potrzebny z powodu HRCT wykonywanego bez kontrastu. Inne wymagane dokumenty wskazywane są podczas rejestracji.
  • Czas

    Badanie trwa 10 do 20 min zależnie od jego rodzaju i badanej okolicy. Pacjent w trakcie badania musi leżeć nieruchomo.

  • Rejestracja

    Celem ustalenia terminu badania konieczna jest wcześniejsza rejestracja osobista, telefoniczna lub on-line.

  • Przeciwwskazanie bezwzględne:

    Przed badaniem należy zgłosić ciążę lub jej podejrzenie. HRCT wykorzystuje promieniowanie rentgenowskie, dlatego w ciąży wykonuje się je wyłącznie przy uzasadnionych wskazaniach medycznych. Lekarz ocenia potrzebę badania z uwzględnieniem korzyści i ryzyka.

  • Przeciwwskazania do badania z użyciem środków kontrastowych:

    HRCT płuc jest wykonywane bez kontrastu, dlatego przeciwwskazania do jego podania nie dotyczą standardowego badania. Jeżeli ze względu na inne wskazania zaplanowano również tomografię z kontrastem, należy poinformować personel o:
    • wcześniejszej reakcji po podaniu środka kontrastowego i jej objawach,
    • chorobie nerek,
    • nadczynności tarczycy lub planowanym leczeniu jodem promieniotwórczym,
    • astmie, chorobie serca lub niewydolności oddechowej.

  • Ocena wskazań

    HRCT służy przede wszystkim ocenie tkanki płucnej i oskrzeli. Nie zastępuje każdego badania klatki piersiowej: przy potrzebie oceny naczyń lub niektórych zmian śródpiersia stosuje się inne sposoby obrazowania. Lekarz dobiera zakres badania do objawów i podejrzewanej choroby.

  • Uwaga! 

    Standardowe HRCT nie obejmuje podania kontrastu. Po zakończeniu badania zwykle można wrócić do codziennych zajęć. Jeśli wykonano również badanie z kontrastem, personel przekazuje osobne zalecenia dotyczące obserwacji i dalszego postępowania.

  • Rejestracja

    Na umówioną wizytę należy zgłosić się ok. 20 min przed ustaloną godziną badania. Podczas rejestracji należy wypełnić odpowiedni kwestionariusz oraz przedstawić skierowanie na badanie. W przypadku badań z kontrastem należy dodatkowo przedstawić aktualny wynik badania poziomu kreatyniny, a w przypadku chorób tarczycy – wynik badania TSH

  • Przygotowanie do badania

    Przed badaniem należy zdjąć okulary, biżuterię, zegarek, aparat słuchowy, protezy zębowe. Podczas badania można pozostać w ubraniu. W przypadku planowanego podania kontrastu, pielęgniarka przed rozpoczęciem badania zakłada wkłucie dożylne, tzw. wenflon.

  • Wyniki badania

    Po wynik badania TK należy zgłosić się osobiście lub pobrać z Portalu Pacjenta. Odbiór wyniku przez osobę trzecią możliwy jest na podstawie pisemnego upoważnienia wydanego przez pacjenta.

  • Badanie

    Badanie jest wykonywane przez technika radiologii. Pacjent zostaje wprowadzony do pomieszczenia z aparatem tomografu komputerowego, kładzie się na specjalnym stole, który wjeżdża do tunelu aparatu i skanuje okolicę badaną ciała. W tym czasie należy pozostać nieruchomo. Personel medyczny w trakcie badania opuszcza pomieszczenie i jest obecny w sterowni, w której obsługuje aparat i monitoruje pacjenta. Badanie jest bezbolesne, jakkolwiek niekiedy pacjenci mogą mieć nieprzyjemne odczucia po podaniu środka kontrastowego.
    Po badaniu z podaniem środka kontrastowego pacjent dla bezpieczeństwa pozostaje do 1-1,5 godz. na terenie pracowni. Jeśli nie wystąpią działania niepożądane, pacjent może opuścić teren placówki. Jeśli był podawany kontrast, w okresie 48 godzin po badaniu należy wypić 1,5-2 litrów płynów. Kobieta karmiąca piersią po podaniu środka kontrastowego, nie powinna karmić dziecka w ciągu 24 godzin po badaniu.

Przygotowanie do badania
  • Posiłki

    HRCT wykonywane bez kontrastu zwykle nie wymaga pozostawania na czczo. Można jeść i pić jak zwykle, chyba że podczas rejestracji przekazano inne zalecenia związane z zaplanowanym badaniem. Nie jest potrzebne przygotowanie jelit ani stosowanie środków przeczyszczających.

  • Ankieta

    Na badanie należy przyjść co najmniej 20 minut przed wyznaczonym terminem celem dopełnienia formalności i wypełnienia ankiety medycznej

  • CHORZY NA CUKRZYCĘ – ZALECENIA

    HRCT bez kontrastu nie wymaga odstawienia metforminy z powodu badania. Nie należy samodzielnie zmieniać dawek insuliny ani innych leków przeciwcukrzycowych. Jeśli zaplanowano dodatkowe badanie wymagające pozostawania na czczo lub podania kontrastu, sposób przyjmowania leków i posiłków należy ustalić z lekarzem.

  • Dokumenty
    Na badanie należy zabrać:
    • dokument tożsamości i skierowanie,
    • opisy i obrazy wcześniejszych badań klatki piersiowej,
    • dokumentację leczenia chorób płuc i dostępne wyniki badań czynnościowych,
    • stosowane leki wziewne, jeśli są przyjmowane.
    Wynik kreatyniny nie jest potrzebny z powodu HRCT wykonywanego bez kontrastu. Inne wymagane dokumenty wskazywane są podczas rejestracji.
  • Czas

    Badanie trwa 10 do 20 min zależnie od jego rodzaju i badanej okolicy. Pacjent w trakcie badania musi leżeć nieruchomo.

  • Rejestracja

    Celem ustalenia terminu badania konieczna jest wcześniejsza rejestracja osobista, telefoniczna lub on-line.

Przeciwwskazania
  • Przeciwwskazanie bezwzględne:

    Przed badaniem należy zgłosić ciążę lub jej podejrzenie. HRCT wykorzystuje promieniowanie rentgenowskie, dlatego w ciąży wykonuje się je wyłącznie przy uzasadnionych wskazaniach medycznych. Lekarz ocenia potrzebę badania z uwzględnieniem korzyści i ryzyka.

  • Przeciwwskazania do badania z użyciem środków kontrastowych:

    HRCT płuc jest wykonywane bez kontrastu, dlatego przeciwwskazania do jego podania nie dotyczą standardowego badania. Jeżeli ze względu na inne wskazania zaplanowano również tomografię z kontrastem, należy poinformować personel o:
    • wcześniejszej reakcji po podaniu środka kontrastowego i jej objawach,
    • chorobie nerek,
    • nadczynności tarczycy lub planowanym leczeniu jodem promieniotwórczym,
    • astmie, chorobie serca lub niewydolności oddechowej.

  • Ocena wskazań

    HRCT służy przede wszystkim ocenie tkanki płucnej i oskrzeli. Nie zastępuje każdego badania klatki piersiowej: przy potrzebie oceny naczyń lub niektórych zmian śródpiersia stosuje się inne sposoby obrazowania. Lekarz dobiera zakres badania do objawów i podejrzewanej choroby.

  • Uwaga! 

    Standardowe HRCT nie obejmuje podania kontrastu. Po zakończeniu badania zwykle można wrócić do codziennych zajęć. Jeśli wykonano również badanie z kontrastem, personel przekazuje osobne zalecenia dotyczące obserwacji i dalszego postępowania.

Przebieg badania
  • Rejestracja

    Na umówioną wizytę należy zgłosić się ok. 20 min przed ustaloną godziną badania. Podczas rejestracji należy wypełnić odpowiedni kwestionariusz oraz przedstawić skierowanie na badanie. W przypadku badań z kontrastem należy dodatkowo przedstawić aktualny wynik badania poziomu kreatyniny, a w przypadku chorób tarczycy – wynik badania TSH

  • Przygotowanie do badania

    Przed badaniem należy zdjąć okulary, biżuterię, zegarek, aparat słuchowy, protezy zębowe. Podczas badania można pozostać w ubraniu. W przypadku planowanego podania kontrastu, pielęgniarka przed rozpoczęciem badania zakłada wkłucie dożylne, tzw. wenflon.

  • Wyniki badania

    Po wynik badania TK należy zgłosić się osobiście lub pobrać z Portalu Pacjenta. Odbiór wyniku przez osobę trzecią możliwy jest na podstawie pisemnego upoważnienia wydanego przez pacjenta.

  • Badanie

    Badanie jest wykonywane przez technika radiologii. Pacjent zostaje wprowadzony do pomieszczenia z aparatem tomografu komputerowego, kładzie się na specjalnym stole, który wjeżdża do tunelu aparatu i skanuje okolicę badaną ciała. W tym czasie należy pozostać nieruchomo. Personel medyczny w trakcie badania opuszcza pomieszczenie i jest obecny w sterowni, w której obsługuje aparat i monitoruje pacjenta. Badanie jest bezbolesne, jakkolwiek niekiedy pacjenci mogą mieć nieprzyjemne odczucia po podaniu środka kontrastowego.
    Po badaniu z podaniem środka kontrastowego pacjent dla bezpieczeństwa pozostaje do 1-1,5 godz. na terenie pracowni. Jeśli nie wystąpią działania niepożądane, pacjent może opuścić teren placówki. Jeśli był podawany kontrast, w okresie 48 godzin po badaniu należy wypić 1,5-2 litrów płynów. Kobieta karmiąca piersią po podaniu środka kontrastowego, nie powinna karmić dziecka w ciągu 24 godzin po badaniu.

Dokumenty do pobrania