Tomografia komputerowa dłoni umożliwia szczegółową ocenę kości śródręcza i palców, gdy potrzebne jest dokładniejsze obrazowanie niż RTG. Pomaga zaplanować leczenie złożonych urazów oraz wyjaśnić nieprawidłowości w gojeniu złamania. Badanie wykonuje się w Pracowni Tomografii Komputerowej OMEGA Diagnostyka Obrazowa w Jeleniej Górze.

 

Co pozwala ocenić tomografia komputerowa dłoni?

Obrazy przekrojowe i rekonstrukcje pokazują przebieg szczelin złamania, położenie odłamów oraz kostne powierzchnie stawów palców i śródręcza. TK może uwidocznić ubytki kostne, nieprawidłowy zrost oraz wybrane zmiany zwyrodnieniowe. Zakres obrazowania dobiera się do problemu opisanego na skierowaniu. Do oceny kości zwykle wystarcza tomografia dłoni bez kontrastu. O jego ewentualnym podaniu decyduje lekarz specjalista radiologii i diagnostyki obrazowej.

Kiedy wykonuje się TK dłoni?

Badanie może być potrzebne w następujących sytuacjach:
• podejrzenie złamania przy prawidłowym lub niejednoznacznym wyniku RTG,
• złożone złamanie kości śródręcza lub paliczka,
• uraz obejmujący powierzchnię stawową,
• podejrzenie braku zrostu lub nieprawidłowego wygojenia kości,
• planowanie operacji albo ocena wybranych zmian pooperacyjnych,
• potrzeba dokładniejszego zobrazowania nieprawidłowości kostnej wykrytej w innym badaniu.

Po urazie pierwszym badaniem jest zwykle RTG. Tomografia dłoni po urazie nie jest konieczna w każdym przypadku. Jeśli podejrzenie dotyczy uszkodzenia ścięgien lub więzadeł, lekarz częściej wybiera USG albo rezonans magnetyczny.

  • Posiłki

    Tomografia dłoni bez kontrastu i bez znieczulenia zwykle nie wymaga pozostania na czczo. Nie wymaga także przygotowania jelit ani stosowania środków przeczyszczających. Podczas rejestracji należy ustalić, czy zaplanowano podanie kontrastu oraz jakie przygotowanie obowiązuje przy umówionym badaniu. Jeśli konieczne będzie znieczulenie, obowiązują odrębne zasady dotyczące jedzenia i picia.

  • Ankieta

    Na badanie należy przyjść co najmniej 20 minut przed wyznaczonym terminem celem dopełnienia formalności i wypełnienia ankiety medycznej

  • Chorzy na cukrzycę – ZALECENIA

    Nie należy odstawiać leków przyjmowanych na stałe ani zmieniać ich dawek bez uzgodnienia z lekarzem. Jeśli badanie wymaga pozostania na czczo, zasady przyjmowania insuliny i posiłków należy ustalić przed wizytą. Przy planowanym podaniu kontrastu należy poinformować personel o stosowaniu metforminy. Ewentualna przerwa w jej przyjmowaniu zależy przede wszystkim od czynności nerek i jest ustalana przez lekarza.

  • Dokumenty

    Na badanie należy zabrać:
    • dokument tożsamości,
    • skierowanie określające prawą lub lewą dłoń oraz cel badania,
    • dostępne obrazy i opisy wcześniejszych badań dłoni,
    • dokumentację przebytych operacji lub leczenia urazu,
    • wynik kreatyniny z oceną eGFR, jeśli zaplanowano podanie kontrastu i wynik jest wymagany.
    Podczas rejestracji należy potwierdzić wymaganą aktualność badań laboratoryjnych. W razie choroby tarczycy lekarz może zalecić dodatkowe badania przed podaniem kontrastu.

  • Czas

    Badanie zwykle trwa około 10-20 minut. Samo skanowanie jest krótsze, a całkowity czas wizyty obejmuje także przygotowanie i formalności. Po podaniu kontrastu należy pozostać na obserwacji przez czas wskazany przez personel.

  • Rejestracja

    Celem ustalenia terminu badania konieczna jest wcześniejsza rejestracja osobista, telefoniczna lub on-line.

  • Przeciwwskazanie bezwzględne:

    Ciążę lub jej podejrzenie należy zgłosić przed badaniem. Tomografia wykorzystuje promieniowanie rentgenowskie, dlatego lekarz ocenia zasadność jej wykonania oraz możliwość zastosowania innej metody obrazowania. Ciąża nie oznacza automatycznego zakazu badania, jeśli istnieje istotne wskazanie medyczne.

  • Przeciwwskazania do badania z użyciem środków kontrastowych:

    Przed planowanym podaniem jodowego środka kontrastowego należy poinformować personel o:
    • wcześniejszej reakcji po podaniu środka kontrastowego i jej objawach,
    • chorobach nerek, ostrym pogorszeniu ich czynności lub dializoterapii,
    • nadczynności tarczycy albo planowanym leczeniu jodem promieniotwórczym,
    • astmie i istotnych chorobach serca, zwłaszcza niewydolności serca,
    • stosowanych lekach, w tym metforminie.
    Informacje te pozwalają ocenić ryzyko i ustalić, czy potrzebne jest dodatkowe przygotowanie lub badanie bez kontrastu. Nie każda z wymienionych chorób wyklucza jego podanie.

  • Ocena wskazań:

    Zakres obrazowania dobiera się do problemu opisanego na skierowaniu. Tomografia dłoni po urazie może uzupełniać ocenę RTG, gdy konieczne jest dokładniejsze zobrazowanie kości. W ocenie tkanek miękkich lub zmian szpiku lekarz może wybrać inną metodę obrazowania.

  • Uwaga! Po badaniu z kontrastem:

    Po badaniu należy przestrzegać zaleceń dotyczących obserwacji. Płyny można przyjmować w zwykłej ilości, z uwzględnieniem ewentualnych ograniczeń zaleconych z powodu chorób nerek lub serca. Nie należy samodzielnie zwiększać ich ilości przy zaleconym ograniczeniu płynów.
    Po dożylnym podaniu jodowego środka kontrastowego rutynowe przerywanie karmienia piersią nie jest wymagane. Karmienie warto zgłosić przed badaniem, aby omówić ewentualne wątpliwości.

  • Rejestracja

    Na umówioną wizytę należy zgłosić się ok. 20 min przed ustaloną godziną badania. Podczas rejestracji należy wypełnić odpowiedni kwestionariusz oraz przedstawić skierowanie na badanie. W przypadku badań z kontrastem należy dodatkowo przedstawić aktualny wynik badania poziomu kreatyniny, a w przypadku chorób tarczycy – wynik badania TSH

  • Przygotowanie do badania

    Należy zdjąć zegarek, bransoletki i inne metalowe elementy znajdujące się w badanej okolicy. Personel pomaga przyjąć pozycję odpowiednią do badania. Jeśli poruszanie ręką jest bolesne lub ograniczone, należy to zgłosić przed ułożeniem na stole. Przy dożylnym podaniu kontrastu pielęgniarka zakłada wkłucie do żyły.

  • Wyniki badania

    Obrazy ocenia lekarz specjalista radiologii i diagnostyki obrazowej, który przygotowuje opis. Wynik można odebrać osobiście lub uzyskać przez Portal Pacjenta. Odbiór przez inną osobę wymaga pisemnego upoważnienia. Wynik należy omówić z lekarzem kierującym, który odniesie go do objawów i badania dłoni.

  • Badanie

    Badanie jest wykonywane przez technika radiologii. Pacjent zostaje wprowadzony do pomieszczenia z aparatem tomografu komputerowego, kładzie się na specjalnym stole, który wjeżdża do tunelu aparatu i skanuje okolicę badaną ciała. W tym Pacjent leży na stole przesuwającym się przez otwór tomografu. Podczas skanowania należy pozostać nieruchomo i wykonywać polecenia elektroradiologa. Personel obserwuje pacjenta ze sterowni i utrzymuje z nim kontakt głosowy.
    Skanowanie nie powoduje bólu, jednak ułożenie uszkodzonej dłoni może wywoływać dyskomfort. Po dożylnym podaniu kontrastu można odczuć krótkotrwałe ciepło lub metaliczny smak w ustach. Każde niepokojące samopoczucie należy zgłosić personelowi. Po badaniu bez kontrastu i bez znieczulenia zwykle można wrócić do codziennych zajęć, z uwzględnieniem zaleceń związanych z urazem lub chorobą dłoni.

Przygotowanie do badania
  • Posiłki

    Tomografia dłoni bez kontrastu i bez znieczulenia zwykle nie wymaga pozostania na czczo. Nie wymaga także przygotowania jelit ani stosowania środków przeczyszczających. Podczas rejestracji należy ustalić, czy zaplanowano podanie kontrastu oraz jakie przygotowanie obowiązuje przy umówionym badaniu. Jeśli konieczne będzie znieczulenie, obowiązują odrębne zasady dotyczące jedzenia i picia.

  • Ankieta

    Na badanie należy przyjść co najmniej 20 minut przed wyznaczonym terminem celem dopełnienia formalności i wypełnienia ankiety medycznej

  • Chorzy na cukrzycę – ZALECENIA

    Nie należy odstawiać leków przyjmowanych na stałe ani zmieniać ich dawek bez uzgodnienia z lekarzem. Jeśli badanie wymaga pozostania na czczo, zasady przyjmowania insuliny i posiłków należy ustalić przed wizytą. Przy planowanym podaniu kontrastu należy poinformować personel o stosowaniu metforminy. Ewentualna przerwa w jej przyjmowaniu zależy przede wszystkim od czynności nerek i jest ustalana przez lekarza.

  • Dokumenty

    Na badanie należy zabrać:
    • dokument tożsamości,
    • skierowanie określające prawą lub lewą dłoń oraz cel badania,
    • dostępne obrazy i opisy wcześniejszych badań dłoni,
    • dokumentację przebytych operacji lub leczenia urazu,
    • wynik kreatyniny z oceną eGFR, jeśli zaplanowano podanie kontrastu i wynik jest wymagany.
    Podczas rejestracji należy potwierdzić wymaganą aktualność badań laboratoryjnych. W razie choroby tarczycy lekarz może zalecić dodatkowe badania przed podaniem kontrastu.

  • Czas

    Badanie zwykle trwa około 10-20 minut. Samo skanowanie jest krótsze, a całkowity czas wizyty obejmuje także przygotowanie i formalności. Po podaniu kontrastu należy pozostać na obserwacji przez czas wskazany przez personel.

  • Rejestracja

    Celem ustalenia terminu badania konieczna jest wcześniejsza rejestracja osobista, telefoniczna lub on-line.

Przeciwwskazania
  • Przeciwwskazanie bezwzględne:

    Ciążę lub jej podejrzenie należy zgłosić przed badaniem. Tomografia wykorzystuje promieniowanie rentgenowskie, dlatego lekarz ocenia zasadność jej wykonania oraz możliwość zastosowania innej metody obrazowania. Ciąża nie oznacza automatycznego zakazu badania, jeśli istnieje istotne wskazanie medyczne.

  • Przeciwwskazania do badania z użyciem środków kontrastowych:

    Przed planowanym podaniem jodowego środka kontrastowego należy poinformować personel o:
    • wcześniejszej reakcji po podaniu środka kontrastowego i jej objawach,
    • chorobach nerek, ostrym pogorszeniu ich czynności lub dializoterapii,
    • nadczynności tarczycy albo planowanym leczeniu jodem promieniotwórczym,
    • astmie i istotnych chorobach serca, zwłaszcza niewydolności serca,
    • stosowanych lekach, w tym metforminie.
    Informacje te pozwalają ocenić ryzyko i ustalić, czy potrzebne jest dodatkowe przygotowanie lub badanie bez kontrastu. Nie każda z wymienionych chorób wyklucza jego podanie.

  • Ocena wskazań:

    Zakres obrazowania dobiera się do problemu opisanego na skierowaniu. Tomografia dłoni po urazie może uzupełniać ocenę RTG, gdy konieczne jest dokładniejsze zobrazowanie kości. W ocenie tkanek miękkich lub zmian szpiku lekarz może wybrać inną metodę obrazowania.

  • Uwaga! Po badaniu z kontrastem:

    Po badaniu należy przestrzegać zaleceń dotyczących obserwacji. Płyny można przyjmować w zwykłej ilości, z uwzględnieniem ewentualnych ograniczeń zaleconych z powodu chorób nerek lub serca. Nie należy samodzielnie zwiększać ich ilości przy zaleconym ograniczeniu płynów.
    Po dożylnym podaniu jodowego środka kontrastowego rutynowe przerywanie karmienia piersią nie jest wymagane. Karmienie warto zgłosić przed badaniem, aby omówić ewentualne wątpliwości.

Przebieg badania
  • Rejestracja

    Na umówioną wizytę należy zgłosić się ok. 20 min przed ustaloną godziną badania. Podczas rejestracji należy wypełnić odpowiedni kwestionariusz oraz przedstawić skierowanie na badanie. W przypadku badań z kontrastem należy dodatkowo przedstawić aktualny wynik badania poziomu kreatyniny, a w przypadku chorób tarczycy – wynik badania TSH

  • Przygotowanie do badania

    Należy zdjąć zegarek, bransoletki i inne metalowe elementy znajdujące się w badanej okolicy. Personel pomaga przyjąć pozycję odpowiednią do badania. Jeśli poruszanie ręką jest bolesne lub ograniczone, należy to zgłosić przed ułożeniem na stole. Przy dożylnym podaniu kontrastu pielęgniarka zakłada wkłucie do żyły.

  • Wyniki badania

    Obrazy ocenia lekarz specjalista radiologii i diagnostyki obrazowej, który przygotowuje opis. Wynik można odebrać osobiście lub uzyskać przez Portal Pacjenta. Odbiór przez inną osobę wymaga pisemnego upoważnienia. Wynik należy omówić z lekarzem kierującym, który odniesie go do objawów i badania dłoni.

  • Badanie

    Badanie jest wykonywane przez technika radiologii. Pacjent zostaje wprowadzony do pomieszczenia z aparatem tomografu komputerowego, kładzie się na specjalnym stole, który wjeżdża do tunelu aparatu i skanuje okolicę badaną ciała. W tym Pacjent leży na stole przesuwającym się przez otwór tomografu. Podczas skanowania należy pozostać nieruchomo i wykonywać polecenia elektroradiologa. Personel obserwuje pacjenta ze sterowni i utrzymuje z nim kontakt głosowy.
    Skanowanie nie powoduje bólu, jednak ułożenie uszkodzonej dłoni może wywoływać dyskomfort. Po dożylnym podaniu kontrastu można odczuć krótkotrwałe ciepło lub metaliczny smak w ustach. Każde niepokojące samopoczucie należy zgłosić personelowi. Po badaniu bez kontrastu i bez znieczulenia zwykle można wrócić do codziennych zajęć, z uwzględnieniem zaleceń związanych z urazem lub chorobą dłoni.

Dokumenty do pobrania